botanische tuin in Londen Kew Gardens 8

Kew Gardens: dé botanische tuin in Londen – wat is er te doen?

  • 25 augustus 2023
  • 5 Reacties
Categorieën: Op reis

Wie denkt aan Londen, denkt waarschijnlijk al snel aan het grote reuzenrad, de Big Ben en het drukke centrum. Maar je vindt er ook één enorme groene plek vol rust met joekels van planten en magische boomuitzichten: Kew Gardens. Dit is dé botanische tuin van Londen. En ik moet zeggen: van alle uitstapjes die wij in Londen deden, raad ik je deze het allermeest aan. Sterker nog, de Kew Gardens zijn de allermooiste botanische tuin die ik ooit heb gezien. Je kunt je er urenlang vermaken in het park en in de kassen, bewondert er de allergrootste waterlelies bekijken, wandelt tussen exotische planten in mega-formaten én kunt er zelfs aan de meest stinkende planten ter wereld sniffen (als je durft!). Ik laat je graag zien waarom Kew Gardens zéker de metrorit waard zijn.

Wat zijn de Kew Gardens (de botanische tuin in Londen)?

De Kew Gardens (ook wel “Royal Botanic Gardens”) zijn dé botanische tuinen in Londen. Om het nog bijzonderder te maken, zijn de Kew Gardens één van de grootste botanische tuinen ter wereld met een totale oppervlakte van 132 hectare. In de kassen en de tuinen daaromheen groeien maar liefst 50.000 planten, die uit alle uithoeken van de wereld komen.

Deze botanische tuinen liggen in het zuidwesten van Londen (in de wijk Richmond upon Thames) en vormen met het uitgestrekte groene landschap een enorm contrast met het levendige centrum van Londen. De tuinen hebben sinds 2003 zelfs de eretitel “UNESCO-werelderfgoed” (en dat is in mijn ogen geheel terecht).

Een kleine duik in de geschiedenis

De eerste (letterlijke) steen van Kew Gardens werd in 1631 gelegd. Het begon allemaal met een gebouw van rode bakstenen in Nederlandse bouwstijl. Dat heette destijds Dutch House, maar koning George II en zijn vrouw koningin Caroline waren zo enthousiast dat ze het gebouw besloten te huren voor hun dochters voor rustmomenten buiten de stad. Door hen werd het gebouw omgedoopt tot Kew Palace. Later bouwde prinses Augusta er de tuinen omheen.

Later besloot de koninklijke familie om Kew Gardens te starten: een koninklijke botanische tuin. De botanische tuin in Londen was oorspronkelijk bedoeld voor biologisch onderzoek naar planten van over de hele wereld. Pas sinds 1840 zijn de Kew Gardens, met dank aan koningin Victoria, toegankelijk voor publiek.

botanische tuin in Londen Kew Gardens 10
botanische tuin in Londen Kew Gardens 35
botanische tuin in Londen Kew Gardens 14

Méér dan alleen een botanische tuin in Londen

Kew Gardens zijn niet de eerste botanische tuin die ik bezoek. Zo heb ik in Nederland al veel botanische tuinen bezocht en liep ik al eerder door de (ook prachtige!) botanische tuin in Kopenhagen en de botanische tuin in Valencia. Maar ik zal eerlijk zijn: geen van al die tuinen kwam ook maar een beetje in de buurt bij hoe mooi de Kew Gardens zijn. Het schijnt dat je gemiddeld 3 uur zoet bent in deze botanische tuin in Londen. Wij hebben er zelf zeker 5 uur rondgelopen. Er is heel veel te doen en te zien! Als je houdt van fotograferen, raak je al helemaal niet uitgekeken. Mijn Canon-camera bleef steeds hooguit 5 minuten ongebruikt om mijn nek bungelen.

Wat deze tuinen zo mooi maakt? Ten eerste de enorme oppervlakte. Het schijnt dat je er al 40 minuten over doet om van de ene kant van Kew Gardens naar de andere kant te lopen. Zo groot is het! Ten tweede is deze botanische tuin in Londen veel meer dan alleen één of twee kassen met planten. Deze botanische tuin is eigenlijk een compleet landgoed. Het park om de kassen heen is een prachtige verzameling van bomen, struiken en planten. Alles is met heel veel zorg ingericht. Zo is er een apart pad met alleen maar kastanjebomen en een pad met enkel berken.

Ook leuk in het najaar

Bovendien schijnt Kew Gardens elk seizoen van het jaar mooi te zijn. Wij liepen er rond in de zomer, wat (samen met de lente) de mooiste tijd van het jaar schijnt te zijn om te gaan. Maar ook in het najaar kun je gewoon in Kew Gardens terecht en is het er prachtig. In de herfst kun je er bijvoorbeeld – heel toepasselijk – pompoententoonstellingen bewonderen en kleuren alle bomen natuurlijk magisch mooi geel en bruin. In de winter wordt het hele park omgetoverd tot een waar winterwonderland met overal schitterende lichtjes en zelfs een heuse schaatsbaan voor het Palm House. Ik kreeg er haast zin van om deze winter nog eens terug te gaan. De foto’s op Google zien er erg aanlokkelijk uit.

Lees ook: Wat te doen in Londen? 23 bekende en minder bekende tips!
botanische tuin in Londen Kew Gardens 38

Wat is er te doen in Kew Gardens?

De meeste mensen komen met name naar Kew Gardens voor het beroemde Palm House en Temperate House. Dat zijn enorme Victoriaanse kassen met heel veel tropische planten. Maar keer zeker niet huiswaarts als je deze kas hebt gezien. Er is nog heel veel meer te bekijken. Sowieso zijn er meerdere kassen op het terrein te vinden. Vergeet bijvoorbeeld het Waterlily House niet, waar je – zoals je vast al vermoedt – enorme waterlelies kunt bekijken. En als je even in de buitenlucht wilt zijn, vermaak je je uren met een wandeling door de prachtige tuinen rondom de kassen en met de vele andere dingen die in Kew Gardens te zien zijn. Neem vooral een plattegrond mee, zodat je een route kunt uitstippelen waarmee je niets hoeft te missen.

Dit zijn de belangrijkste highlights van Kew Gardens:

  • Palm House: de oudste Victoriaanse kas, waarin prachtige palmbomen en andere tropische planten uit het regenwoud staan.
  • Temperate House: de grootste Victoriaanse kas ter wereld met maar liefst 1500 plantensoorten uit o.a. Noord- en Zuid-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland, Afrika en diverse eilanden in de Stille Oceaan.
  • Waterlily House: een kleine kas met de meest bijzondere waterlelies die ik ooit had gezien.
  • Tree Top Walkway: een loopbrug op 18 meter hoogte waarmee je tussen de boomtoppen door loopt en een prachtig uitzicht hebt over heel Kew Gardens.
  • Princess of Wales Conservatory: een kas vol woestijnplanten, zoals cactussen in allerlei soorten en maten.
  • Rose Garden: een magisch mooie rozentuin met maar liefst 170 verschillende soorten rozen. Eén van de allermooiste en meest kleurrijke plekken van Kew Gardens!
  • Kew Palace: hét paleis dat ooit het eerste stukje van Kew Gardens vormde. Het is volledig ingericht in negentiende-eeuwse stijl en je kunt hier veel leren over de geschiedenis van de tuinen.
  • Het kunstwerk ‘The Hive’: een bijzonder kunstwerk waar je in kunt staan om te ervaren hoe het leven als bij is (ja, dat klinkt gek, en de ervaring was om eerlijk te zijn ook een beetje vreemd).
  • The Great Pagoda. Deze 50 meter hoge toren werd in 1762 gebouwd en was destijds een cadeau voor prinses Augusta (die de tuinen stichtte). Je kunt de toren tegen betaling beklimmen. Vanaf de negende etage kijk je heel mooi uit over Kew Gardens en over een deel van de stad. Let op: de Great Pagoda is in de herfst en winter gesloten.
  • Queen Charlotte’s Cottage: een klein huisje met rieten dak dat speciaal werd gebouwd voor koningin Charlotte (in 1772) en dat een picknickkamer en een prentenkamer kent. Houd er rekening mee dat dit huisje alleen in het weekend open is en ook alleen tussen bepaalde tijden.
  • De Children’s Garden: dat Kew Gardens ook voor gezinnen met kinderen heel leuk kan zijn, bewijst dit deel van de tuinen wel. Je vindt hier een enorm speelparadijs met o.a. trampolines, tunnels en speeltoestellen voor kinderen van allerlei leeftijden.
botanische tuin in Londen Kew Gardens 9
botanische tuin in Londen Kew Gardens 32
botanische tuin in Londen Kew Gardens 7
botanische tuin in Londen Kew Gardens 31

Palm House

Dit is de eerste enorme kas die je aandacht trekt als je Kew Gardens binnenloopt. Niet alleen vanwege de grootte, maar ook vanwege de bijzondere bouw. Als je goed kijkt, zie je dat het gebouw lijkt op een omgekeerd schip. Ook het Victoriaanse glas en het vele mooie witte staalwerk zijn niet te missen: de kas is nogal een plaatje om te zien. Deze kas komt uit 1844 en was destijds de grootste kas tot dan toe.

Je waant je er in tropische warmte én tussen tropische planten. Ontdekkingsreizigers namen in de loop der jaren zaden mee vanuit de verste uithoeken van de wereld om die hier te planten. Daardoor groeien hier planten als de cacaoboom, de maagdenpalm, het suikerriet, de rubberboom en ook de allergrootste strelitzia’s en bananenplanten die ik in mijn leven heb gezien. Sommige reiken zelfs tot het plafond van de kas. Daar kunnen hun kleine kamerplant-exemplaren van het tuincentrum niet tegenop, of je moet ze wel héél goed verzorgen. Een deel van de planten in deze kas is heel zeldzaam of wordt zelfs met uitsterven bedreigd.

Net als de botanische tuinen in Leiden en Kopenhagen, heeft ook deze kas een sfeervolle ronde trap naar boven. Zo kun je over de reling lopen om het vele prachtige groen ook van bovenaf te bewonderen. Dat laat nog meer zien hoeveel verschillende planten en palmen hier groeien en bloeien.

botanische tuin in Londen Kew Gardens 12
botanische tuin in Londen Kew Gardens 13
botanische tuin in Londen Kew Gardens 6

Temperate House

Als je dacht dat je na het Palm House alles had gezien, dan heb je het mis. Er is een nóg grotere kas: Temperate House. Het Temperate House is zelfs twee keer zo groot als het ook al indrukwekkende Palm House. Ook hier waan je je in een prachtig stalen bouwwerk met sierlijke wenteltrappen en bizar veel schitterende planten die je zeker niet overal ziet.

In deze kas, die ook meteen ’s werelds grootste Victoriaanse kas is, kun je 1500 plantensoorten zien. Dit zijn planten die normaal alleen in Afrika, Australië, Nieuw-Zeeland, Noord- en Zuid-Amerika, Azië en de eilanden in de Stille Oceaan groeien. In een gematigd klimaat – vandaar ook de naam ‘Temperate House’. Er zitten ook veel zeldzame pareltjes tussen: in totaal zijn 245 planten in deze kas beschermd.

botanische tuin in Londen Kew Gardens 39
botanische tuin in Londen Kew Gardens 20

Waterlily House

Je kent vast wel de mooie waterlelies die in sommige sloten of meren ronddobberen. Maar de waterlelies in het Waterlily House zijn wel echt next level. Dit is de kleinste kas van de botanische tuin in Londen. Hij werd werd speciaal gebouwd om de enorme Victoria Amazonica mooi tentoon te stellen in een enorme ronde vijver. Deze waterlelie uit de Amazone is de grootste die ik ooit heb gezien. Maar ook de Santa Cruz-waterlelie (die maar liefst twee meter breed kan worden) is ronduit indrukwekkend. Bijzonder detail: de bloemen van deze waterlelie bloeien hooguit 48 uur.

Overigens vonden wij het wel broeierig heet in deze kas (meer dan in het Temperate House en het Palm House). Maar een paar minuten hier binnen lopen om de prachte waterlelies met eigen ogen te zien, was wat mij betreft die paar zweetdruppels op mijn voorhoofd zeker waard.

botanische tuin in Londen Kew Gardens 37
botanische tuin in Londen Kew Gardens 36

De boomtoppenloopbrug (Tree Top Walkway)

Wat je niet ziet op de foto hierboven, is dat ik me wel heel stevig vastklamp aan de reling omdat ik deze wandeling op grote hoogte ietsje spannender vond dan ik wilde toegeven. Als je hoogtevrees hebt, is de Tree Top Walkway misschien niet de beste attractie in de botanische tuin in Londen. Maar als je bereid bent die angst te trotseren of gewoon een adembenemend uitzicht wilt over Kew Gardens, dan is het de klim omhoog en wandeling op hoogte zeker waard.

De Tree Top Walkway is een 200 meter lange loopbrug van 18 meter hoog, vanaf waar je een prachtige blik kunt werpen op de toppen van alle bomen. Daarnaast kijk je uit over een groot deel van Kew Gardens en kun je het Temperate House vanaf hier goed zien. De brug is trouwens ontworpen door de mensen die ook de London Eye hebben gebouwd.

Ik was blij dat ik mijn hoogtevrees aan de kant heb gezet en met enigszins kleine pasjes toch over deze brug (met semi-doorzichtige vloer) liep. Wat was het uitzicht mooi! Of – zoals ik mezelf bij elke stap inprentte – niet naar beneden kijken, wel naar het adembenemende landschap om je heen.

Tip: je kunt de boomtoppenbrug ook met een lift in plaats van met de trap bereiken. Handig als je niet goed ter been bent!

botanische tuin in Londen Kew Gardens 21
botanische tuin in Londen Kew Gardens 40

Princess of Wales Conservatory

Nog een grote kas in Kew Gardens is het Princess of Wales Conservatory, dat in 1987 werd geopend en is opgedragen aan prinses Diana. In deze kas vind je allerlei verschillende zones met ieder een eigen klimaat. Elke zone ligt weer op een ander niveau: je kunt dus heel wat trappen op en af lopen om je steeds in een ander stukje van de wereld te wanen. Zo is er een gebied met enkel woestijnplanten, zoals cactussen in alle soorten en maten (in de speciale ‘Cactus Room. Maar je vindt er vooral veel planten uit het tropisch regenwoud. Denk aan bizar grote vleesetende planten, de kleurrijke bromelia en allerlei zeldzame orchideeën.

Dé blikvanger: Titan Arum

In deze kas vind je trouwens ook de plant die er vandoor is gegaan met een dubieuze eretitel: de meest stinkende plant ter wereld. Dat is de enorme Titan Arum, die eigenlijk alleen in Sumatra groeit. In het Nederlands noemen ze hem de reuzenaronskelk. Helaas voor ons (of misschien eigenlijk: gelukkig voor onze neuzen!) bloeit deze plant maar één keer in de 5-10 jaar en waren wij net te laat voor de bloei- en stinkperiode. De plant schijnt dan trouwens een ware attractie te zijn en veel extra toeristen naar Kew Gardens te trekken. Je moet er maar door aangetrokken worden 😉

botanische tuin in Londen Kew Gardens 4
botanische tuin in Londen Kew Gardens 2

Rose Garden

Met meer dan 170 verschillende rozen in verschillende kleuren is de Rose Garden in de zomer een van de meest adembenemende en kleurrijke plekken in Kew Gardens. Deze schitterende tuin bloeit pal voor het Palm House, wat de buitenkant van deze kas in de lente nóg mooier maakt dan die al is. The Rose Garden is oorspronkelijk ontworpen door de beroemde Engelse landschapsarchitect William Nesfield in 1848, maar is pas sinds 1920 met rozen beplant.

botanische tuin in Londen Kew Gardens 23
botanische tuin in Londen Kew Gardens 41

Het kunstwerk ‘The Hive’

Het kunstwerk ‘The Hive’ (ontworpen door kunstenaar Wolfgang Buttress) schijnt een ware bezoekerstrekker te zijn in Kew Gardens. Ik vond er om eerlijk te zijn op het eerste gezicht niet heel veel aan. Maar hé, als je toch in Kew Gardens bent, kun je er op z’n minst een keer doorheen lopen. The Hive is bedoeld om je te laten zien hoe het is om in een bijenkorf te leven. De verhoudingen zijn zo gemaakt dat jij je als mens precies zo verhoudt tot de “korf” als een honingbij dat normaal doet. The Hive is dan ook een enorm kunstwerk: het is zo’n 17 meter hoog. De bijenkorf staat – heel toepasselijk – tussen allerlei gele bloemen.

Je kunt ook door The Hive lopen voor de échte bijenexperience. Dan zie je duizenden LED-lampjes schitteren en hoor je subtiele muziektonen om je heen. Wat wel bijzonder is, is dat deze menselijke bijenkorf is verbonden met een échte bijenkorf. Hoe de bijen daar in- en uitgaan en doorheen vliegen, is bepalend voor het geluid dat je in The Hive hoort en de snelheid en intensiteit van de LED-lampjes. Toen ik dat hele verhaal hoorde, ging ik dit metalen en massale kunstwerk opeens meer waarderen. Het is absoluut een technisch hoogstandje.

botanische tuin in Londen Kew Gardens 34

The Great Pagoda

Helaas moet je het doen met een foto van de buitenkant van The Great Pagoda. Wij zijn deze grote uitkijktoren zelf niet in geweest (omdat we het boomtoppenpad wel genoeg hoogtevrees trotseren vonden!). Maar je kunt deze prachtige uitkijktoren dus wel opklimmen om van nog een heel mooi uitzicht te genieten. Dit gebouw is volledig in Chinese bouwstijl gemaakt en was in 1762 een cadeau voor prinses Augusta. Tegenwoordig is het een uitkijktoren die je een panoramisch uitzicht over Kew Gardens en de omgeving biedt.

Deze toren is trouwens vanaf 2018 volledig gerestaureerd, zodat het weer zijn oorspronkelijke achttiende-eeuwse uitstraling heeft, inclusief de prachtige Chinese draken langs de randen.

botanische tuin in Londen Kew Gardens 15

Wandel rond in de parken

Los van al die gebouwen en kassen, is het ook 100% de moeite waard om vooral te verdwalen in de prachtige parken rondom de kassen. Stippel niet alleen nauwkeurig een route uit op de plattegrond, maar neem ook zeker de tijd om rond te wandelen door de mooie paden, over de bruggen en langs de bomen en planten in de schitterende Kew Gardens. Verwacht bijvoorbeeld paden met enorme dennebomen, meren met prachtige slingerbruggen en ook juist stukken met uitgestrekt grasland en uitzicht op de Victoriaanse kassen in de verte.

Neem zeker een lekkere lunch mee (of haal er één bij de orangerie in het park), gooi je picknickkleed op de grond of plof neer op een bankje en snuif de natuur in je op. Kew Gardens zijn een prachtig stuk groen op maar een metrorit afstand van London City Centre. Hoe bijzonder!

botanische tuin in Londen Kew Gardens 27

De botanische tuin in Londen: zéker een bezoekje waard

Al met al kan ik niet anders zeggen dan dat Kew Gardens een plek op je to-see-list verdient als je toevallig een bezoek aan Londen gepland hebt staan. Deze tuinen waren één van mijn hoogtepunten van de stad en ik kan nu al niet wachten om terug te gaan. Als je naar deze prachtige botanische tuin in Londen gaat, bepaal dan vooral van tevoren wat je absoluut wilt zien en stap niet te laat in de metro. Er is zó veel te zien dat het zonde zou zijn als je de mooiste highlights moet missen.

Mijn belangrijkste tips? Bekijk in ieder geval het Palm House en Temperate House, wandel door de Rose Garden en loop – als je geen hoogtevrees hebt – op grote hoogte tussen de boomtoppen op de boomtoppenroute.

Houd er rekening mee dat de openingstijden van Kew Gardens per seizoen verschillen. Bekijk de website van Kew Gardens voor de actuele openingstijden.

Hoe kun je tickets kopen voor Kew Gardens?

Je kunt tickets voor Kew Gardens kopen aan de kassa of van tevoren reserveren via de website. Als je van tevoren boekt, krijg je korting op de toegang. De openingstijden van Kew Gardens vind je ook op hun website. Over het algemeen gaan de kassen eerder dicht dan de tuinen. Ik zou sowieso adviseren om niet pas in de loop van de middag naar de tuinen te gaan. Trek er zeker drie uur voor uit.

De prijs is afhankelijk van je leeftijd. Zo krijg je als student korting en betalen ook 65+’ers minder. Zelf betaalden wij rond de € 25 per ticket, wat ik heel oké vond gezien de grootte van de tuin en hoe lang we er zoet waren.

botanische tuin in Londen Kew Gardens 22

Hoe kun je Kew Gardens in Londen bereiken?

Je kunt Kew Gardens goed bereiken met de metro en de trein. Wij gingen er vanuit Windsor met een huurauto naartoe (let op: het aantal parkeerplaatsen bij de tuin is beperkt), maar ook vanuit Londen zelf kun je heel goed bij Kew Gardens komen met het openbaar vervoer. Het park heeft zijn eigen metrostation op de groene metrolijn (District Line). Vanaf metrostation Westminster doe je er ongeveer een half uur over (zonder overstappen) om bij Kew Gardens te komen.

  • Met de metro stap je uit bij Kew Gardens Station. Hier stoppen de District Line en de London Overground.
  • Als je met de trein komt, stap je uit bij Kew Bridge Station. Vanaf daar is het nog 800 meter lopen (naar de ingang Elizabeth Gate).

Combineer een bezoek aan Kew Gardens zeker met andere leuke dingen in Londen. Zo kun je vanaf Kew Gardens ook heel goed mijn favoriete Londense wijk Notting Hill bereiken met de metro. En los daarvan heeft de Engelse hoofdstad zó veel te bieden dat je er vast en zeker niet alleen voor deze tuinen heen gaat. Alhoewel, zelfs dat zou ik nog begrijpen. Want de Kew Gardens zijn écht magisch mooi!

Heb jij de botanische tuin in Londen al eens bezocht?

1

BLIJF OP DE HOOGTE

Laat je e-mailadres hieronder achter. Dan stuur ik je een mailtje zodra ik een nieuw bericht heb geplaatst.

blogger romy vakervrolijk

Door Romy

Tikgrage theeleut. Nooit uitgekletst. Ik inspireer je graag om vaker vrolijk in het leven te staan. Dat doe ik door goudeerlijke en persoonlijke teksten te schrijven en liefdevolle tips te delen. Mét een vleugje humor.

Ik ben benieuwd wat jij vindt…

  1. Daenelia 25 augustus 2023 op 10:49 am - Beantwoord

    De botanische tuin heb ik nog niet gezien. Maar misschien maak ik wel tijd om weer snel naar de London Zoo te gaan. Daar hebben ze een hele mooie vlindertuin! Prachtige planten en bloemen én vlinders!
    Mooie foto’s overigens 🙂 Ik denk dat dit ook wel een mooie plek is om te bezoeken.

    • Romy 27 augustus 2023 op 9:05 pm - Beantwoord

      Oeh, voor vlindertuinen heb ik ook altijd een zwak! Enne, deze botanische tuin is zeker een aanrader voor als je er eens tijd voor hebt tijdens een bezoek aan Londen 🙂 Het is een geweldige afwisseling met het (ook prachtige) centrum in Londen.

  2. Ling 25 augustus 2023 op 8:50 pm - Beantwoord

    We gaan binnenkort naar Londen. Deze botanische tuin ken ik niet maar nu ik je verhaal heb gelezen, word ik er heel enthousiast van! Ik wil ook naar toe!

    • Romy 27 augustus 2023 op 8:57 pm - Beantwoord

      Superleuk om te horen dat je ook enthousiast bent geworden over Kew Gardens 🙂 Ik vond het zelf een onwijs leuk uitstapje in Londen, ook omdat het zo’n contrast is met de binnenstad. Juist de combinatie van het centrum van Londen bekijken en er even uit gaan vond ik tof 🙂
      Heel veel plezier alvast in Londen binnenkort!

  3. Giovanna Jansen 1 september 2023 op 11:43 am - Beantwoord

    Wat een geweldig mooie botanische tuin! Daar wil ik beslist naartoe als ik weer eens naar Londen ga.

Recente blogs

Je bent 20 en je zoekt wat…

3 november 2023|Persoonlijk|

Meestal zijn mijn artikelen gestructureerd. Netjes geordend met tussenkoppen, een begin en een eind. Wat uitleg bovenin. Een lijstje met tips onderaan. Een paar keurig gekaderde anekdotes tussendoor. Maar dit keer wilde ik het niet doen "zoals het heurt" en ook mijn eigen vakkundig aangeleerde tekstschrijfregeltjes overboord gooien voor een blog vanuit het hart. Een blog over twintig zijn (tien jaar geleden!), fietsen tot in de oneindigheid, moeite hebben om het lichtknopje te vinden. En over tien jaar later opeens beseffen hoe anders je leven is, dat stilletjes staren over het water fijn is en dat je op elk moment van je fiets af kunt stappen.