niet kunnen slapen door piekeren s nachts

Niet kunnen slapen door piekeren ‘s nachts? 9 anti-piekertips

  • 5 januari 2022
  • 14 Reacties
Categorieën: Lifestyle, Positiviteit

Niets is zo vervelend als niet kunnen slapen door piekeren ‘s nachts. Je wilt wel slapen, maar je hoofd heeft duidelijk andere plannen. Piekeren ‘s nachts bijvoorbeeld. Hoe harder je je best doet om de piekergedachten weg te maken, hoe venijniger ze worden. Je piekert over een dringende deadline, over mogelijke beren op de weg, of over een vervelende opmerking van die dag. Green pretje, zo weet ik zelf inmiddels. Daarom deel ik mijn 9 beste tips tegen nachtelijke piekersessies.

Niet kunnen slapen door piekeren – mijn ervaring

Op mijn blog heb ik er nooit een geheim van gemaakt dat slapen bij mij de ene periode beter gaat dan de andere periode. Er zijn tijden dat ik direct vertrokken ben zodra mijn hoofd mijn kussen raakt, maar er zijn ook momenten waarop ik zeker een half uur wakker lig. Bij mij is bijna altijd dezelfde boosdoener daarvoor verantwoordelijk: ‘s nachts piekeren.

Soms gaat dat gepieker over vervelende of spannende dingen, maar ook weleens over iets praktisch of zelfs over leuke dingen. Dan ben ik bijvoorbeeld in mijn hoofd al bezig met creatieve projecten die ik de volgende dag wil oppakken. Heel tof hoor, die creatieve ingevingen. Maar niet per se om twaalf uur ‘s nachts.

Bij mij heeft niet kunnen slapen door piekeren er vaak mee te maken dat mijn hoofd op wonderbaarlijke wijze weer aan gaat zodra ik het kussen aanraak. Als ik dan eenmaal lig, vindt mijn hoofd het blijkbaar de hoogste tijd om me met piekergedachten, moetjes en andere hersenspinsels te bestoken.

Gelukkig gaat slapen over het algemeen veel beter bij mij dan een tijdje geleden. Over wat ik heb gedaan om beter te slapen, schreef ik al eens een stukkie tekst. Maar er zijn daarnaast een paar dingen die mij specifiek helpen om het piekeren een halt toe te roepen. Die deel ik in dit artikel met je.

1. Ga niet ook nog eens piekeren over het ‘s nachts piekeren

Als je niet oplet, kun je zomaar in een vicieuze cirkel belanden met ‘s nachts piekeren. Daar had ik in elk geval last van. Want als ik merkte dat piekergedachten me uit mijn slaap hielden, kwam er al snel een volgend piekeronderwerp op: “Heb ik nu niet een enorm slaaptekort morgen?”. Hoe meer ik daaraan dacht, hoe gefrustreerder ik raakte dat het slapen niet lukte.

Toen ik het daar eens over had met een vriendin, gaf zij me een gouden tip. Als je hoofd al vol piekergedachten zit, ga er dan niet een schepje bovenop doen door je ook nog druk te maken over slaapgebrek. Je kunt meer hebben dan je denkt qua slaaptekort. Dat is zeker geen goede smoes om voortaan veel te laat naar bed te gaan, maar het is misschien wel een geruststellende gedachte als je een periode slechter slaapt. De ouders van pasgeboren huilbaby’s die het soms maandenlang met weinig nachtrust moeten stellen, zijn daarvan het levende bewijs.

Dus laat los dat je móet slapen omdat je anders morgen te brak bent om te kunnen focussen op je werk. Vertrouw erop dat dat wel goed komt en wees tijdens het piekeren mild voor jezelf.

In plaats van steeds nieuwe pogingen te doen om te slapen, kun je misschien beter even je bed uit gaan.

Lees een paar pagina’s uit je boek, ga een kwartier op de bank zitten of knuffel even met de kat (die laatste is mijn favoriet!) en doe daarna met een minder gefrustreerd hoofd een nieuwe slaappoging.

2. Leg een notitieboek op je nachtkastje

Soms gaat ‘s nachts piekeren over dingen waar je nog iets mee moet. Vergelijk het met een collega die net als jij op het punt staat naar huis te gaan op je deur klopt met een extra taak. Op eenzelfde manier zadelt je overbezette brein je ook juist als je rustig in bed ligt op met allerlei dingen die je vooral niet mag vergeten.

Wat daartegen kan helpen, is een braindump. Dat is een tactiek die ik zelf elke avond toepas. Noteer alle random dingen die nog vlak voor het slapengaan in je hoofd oppoppen in een boekje voor de volgende dag.Dat kan zijn dat ik nog iemand wil bellen, een bepaald mailtje niet mag vergeten, dat een vriendin jarig is of dat ik nog iets wil vragen aan mijn ouders of een vriendin. Soms blijken die dingen de volgende dag helemaal niet zo belangrijk, maar dan heb ik in elk geval zonder gepieker over dat punt rustig kunnen slapen.

Je hoeft met die dingen niet morgenochtend first thing iets te doen, maar dan weet je wel dat je ernaar gaat kijken. Een geruststellende gedachte die het makkelijker maakt om die moetjes voor nu te parkeren!

niet kunnen slapen door piekeren 's nachts

3. Prik een piekermoment

Zijn er piekergedachten waar je meer mee moet dan ze enkel opschrijven? Prik dan een moment waarop je er concreet je hoofd over gaat breken. Het is net als met een grote stroom aan e-mails. Gedachten kunnen in grote aantallen voorbij komen, maar dat je hoofd ermee volstroomt betekent niet dat je er direct iets mee moet doen.

Zoals je mailtjes kunt uitstellen tot maandag, zo kun je ook piekergedachten nog even onbeantwoord laten rusten. Hoe vaker je het doet, hoe beter je kunt ervaren dat je je gepieker kunt plannen.

4. Neem valeriaan of rustgevende thee

De één gelooft er niet in, de ander zweert erbij. Ik behoor tot die laatste groep en neem regelmatig valeriaan vlak voor het slapengaan. Of het nu tussen mijn oren zit of een serieuze werking heeft, ik merk dat ik er rustiger van word voor het slapengaan. 

Voor sommige mensen werkt valeriaan- of kamillethee ook heel goed. Helaas vind ik beide niet te drinken. Maar als jij er minder moeite mee hebt, kan een kop thee voor het slapengaan ook helpen om je hoofd rustiger te maken.

5. Stop op tijd met je telefoon

Uit appjes, mailtjes en social media komen vaak allerlei acties voort. Je ziet dingen die je op nieuwe ideeën brengen waar je absoluut iets mee wilt. Je ontvangt een mailtje waar je morgen acuut iets mee moet. Of je leest net de eerste regel van een appje waarin je vriendin schrijft “Ik wil je iets lastigs vertellen”. Al dat soort berichtjes kunnen ook ‘s avonds in bed meer denkcapaciteit opslurpen dan je denkt. Je hebt nu immers de hele nacht om erover na te denken.

Maar het is doodzonde als je daardoor niet kunt slapen van het piekeren, terwijl je er niet à la minute iets mee móet doen. Daarom kijk ik bewust niet meer op Instagram als ik in bed lig, bewaar ik mailtjes na bepaalde tijden voor de volgende dag en app ik vaak ook niet meer laat op de avond terug. Een kleine verandering, maar die heeft voor mij wel een groot verschil gemaakt.

6. Bewaar zware televisie tot de volgende dag

Misschien ligt dit aan mij, maar ‘s avonds nog heel laat een lugubere moordserie kijken of een zware documentaire die me hartkloppingen bezorgt, is niet bepaald bevorderend voor mijn nachtrust. Ik lig geheid met grote ogen in bed daarna. Dus mijn tip tegen ‘s nachts piekeren: pas op met wat je kijkt. Word jij erg geraakt door heftige docu’s of bezorgen spannende series je nachtmerries? Laat ze dan rusten tot de volgende dag.

Ook niet meer te laat het nieuws kijken is wat mij betreft een aanrader. Er is meestal niet heel veel veranderd in de wereld als jij pas de volgende ochtend het nieuws kijkt in plaats van ‘s avonds om 11 uur, maar je bespaart jezelf er wel de nodige narigheid (en dus niet kunnen slapen door piekeren) mee.

niet kunnen slapen door piekeren 's nachts|niet kunnen slapen door piekeren 's nachts

7. Zie piekergedachten als SPAM

Om de vergelijking met je mailbox er nog eens bij te pakken: veel van je piekergedachten kun je waarschijnlijk vergelijken met SPAM. Ze doemen onuitgenodigd op in je hoofd. Je kunt ze best een keer doornemen, maar in feite zijn ze vooral een hoop meuk die je linea recta in de prullenbak kunt storten.

Zie je gedachten eens als voorbijgangers die langs je raam lopen. Je hoeft niet met ze allemaal in gesprek te gaan of ze diep op je te laten inwerken. Je kunt ze ook gewoon nastaren en dan weer focussen op waar je mee bezig was.

Vind je dat lastig? Probeer dan eens een ademhalingsoefening. Leg je handen op je onderbuik en adem daar bewust naartoe. Adem diep in en diep uit en herhaal dat steeds. Kijk of je je adem kunt verlengen. Voor mij geldt: een paar keer die oefening doen, en ik heb vanzelf een leger hoofd en ben in plaats daarvan wat slaperigheid rijker.

Voorbeeld

Jij loopt al een tijdje over van het werk. Je weet dat het de hoogste tijd is om bij je baas aan te geven dat er iets moet veranderen. Maar elke avond ben je aan het overdenken hoe hij zou kunnen reageren en wat hij er wel niet van vindt als jij bepaalde taken laat vallen.

Dan is de vraag: wat schiet je ermee op om zijn reactie alvast voor te kauwen? Het is niet zo dat die inschatting van zijn reactie het gesprek makkelijker maakt. Je wordt er niet geruster op. En al zou je gedachte kloppen, dan nog schiet je er niets mee op dat je zijn vervelende reactie al had voorspeld.

8. Zoek rust overdag

Dit is voor mij de belangrijkste tip om ‘s nachts piekeren tegen te gaan. Wanneer je ‘s avonds in bed ligt, is dat hét moment dat je eindelijk helemaal niets aan je hoofd hebt. Je telefoon staat op stil, de nieuwssites en Instagram zijn niet meer binnen handbereik en je bent alleen met je gedachten. Dat kan heel mooi zijn, maar is reuze-frustrerend als je gedachten vooral de piekerkant op gaan. Om dat te voorkomen, probeer ik meer rustmomenten overdag te nemen. Als je de hele dag druk, druk, druk bent, is het namelijk niet vreemd dat alle gedachten en gevoelens ‘s avonds naar boven komen.

Je kunt bijvoorbeeld wat yoga-oefeningen doen ‘s avonds, regelmatig sporten, beginnen met mediteren of tussen werk door micro-pauzes nemen om stil te staan bij hoe je je voelt. Rust inbouwen gedurende de dag voorkomt dat je alle vervelende gedachten tot ‘s avonds bewaart.

9. Verlies jezelf in een boek

Mijn meest favoriete tip tegen niet kunnen slapen odor piekeren heb ik tot het laatst bewaard: lezen. Het lukt me vaak net aan om tien pagina’s te lezen en dan ben ik al half in slaap. Opgaan in een verhaal van iemand anders kan heel goed helpen om uit je eigen gedachtewereld te komen. Dan verdwijnen mijn piekergedachten als vanzelf meer naar de achtergrond.

Je ogen over de letters laten gaan, maakt vaak ook een beetje slaperig. Precies wat je zoekt om het tergende gepieker de baas te zijn!

Meer tips tegen niet kunnen slapen door piekeren

Naast deze 9 tips tegen ‘s nachts piekeren, vind je op mijn blog nog meer tips om je hoofd leeg te krijgen. Lees bijvoorbeeld ook eens deze artikelen:

Heb jij weleens last van ‘s nachts piekeren?

niet kunnen slapen door piekeren 3
blogger romy vakervrolijk

Door Romy

Tikgrage theeleut. Nooit uitgekletst. Ik inspireer je graag om vaker vrolijk in het leven te staan. Dat doe ik door goudeerlijke en persoonlijke teksten te schrijven en liefdevolle tips te delen. Mét een vleugje humor.

Meer over mij

Ik ben benieuwd wat jij vindt…

  1. Karin 5 januari 2022 op 6:26 am - Beantwoord

    Bedankt voor de nuttige tips, Romy ! Ik ga ze uit proberen !

  2. Darina 5 januari 2022 op 8:14 am - Beantwoord

    Goede tips! Ik heb een tijdlang last gehad van ‘s nachts piekeren, maar door wat tips, die jij ook noemt, komt dit bijna niet meer voor!

  3. Naomi 5 januari 2022 op 8:41 am - Beantwoord

    Piekergedachten zien als spam. Dat vind ik een mooie.
    Heel herkenbaar trouwens dat zelfs een leuk creatief project je wakker kan houden. Allemaal leuk, zo’n enthousiast brein, maar dat hoeft inderdaad niet per se als je wilt gaan salpen;).

  4. Femke 5 januari 2022 op 9:19 am - Beantwoord

    Deze blogpost komt als geroepen. Gisteravond was het weer zover en ik kwam niet meer uit mijn hoofd :’)

  5. Daenelia 5 januari 2022 op 9:19 am - Beantwoord

    Ik zeg altijd dat ik goed slaap, heel goed zelfs. Maar weet je: dat is eigenlijk niet helemaal waar. Natuurlijk heb ik nachten dat ik om de klipklap mijn bed uitga. Soms zit ik om 4 uur in de ochtend op de bank met mijn telefoon, terwijl ik nooit mijn telefoon bij mijn bed heb. Omdat ik juist niet in de nacht met mijn telefoon aan de gang wil! Soms zijn het externe factoren: de kat is ziek, mijn gozer slaap onrustig of snurkt … En soms zijn het inderdaad van die paniekgedachten die alleen naar boven komen als je lekker in bed ligt. Daar is een hele theorie over: je brein is dan aan het afsluiten – windows afsluitgongetje – en dan ben je kwetsbaar voor gedachten die je normaal kan wegduwen. En je bent dan dus niet in staat daar meer rationeel mee om te gaan. (Notitieboekje is dan idd een goede tip!).
    Toch blijf ik zeggen dat ik goed slaap. Ik ben eigenlijk bijna nooit moe, ik voel me prima als ik een slaaptekort heb en zolang ik overdag normaal kan functioneren is een nachtje (of 2, 3, 4 …) wakker liggen geen probleem. Voor mij, dan.

    • Romy 6 januari 2022 op 10:12 pm - Beantwoord

      Die theorie herken ik wel bij mezelf inderdaad. Al liggend in bed komen er opeens allemaal gedachten op die je normaal niet hebt – soms hartstikke leuk en vrolijk, soms minder fijn. Ik ben blij dat ik daar tegenwoordig met mijn notitieboekje al wat aan kan doen.
      Ik denk trouwens dat tegen jezelf zeggen dat je goed slaapt ook een belangrijke is. Toen ik een aantal jaar geleden slecht sliep, zei ik steeds “Wat nu als ik wéér niet slaap vannacht?”. Nu gebruik ik dat soort woorden bewust niet meer en ga ik er gewoon vanuit dat het wel lukt. Scheelt ook al iets. Ook een placebo-effect misschien 🙂

  6. Nikita 5 januari 2022 op 11:10 am - Beantwoord

    Bij mij is meestal de remedie om een stukje te lezen of er eventjes uit te komen. Ik leef elke dag met vermoeidheid en ik heb zelfs al werkdagen gedraaid op vier uur slaap omdat ik zoveel pijn had dat ik niet kon slapen. Dus meestal zeg ik dan tegen mezelf dat ik sterker ben dan ik denk, ook op minder slaap. En als ik pijn heb is het een kwestie van proberen het op te lossen met warme. Door een warmtekussen of mijn elektrisch deken en hopen dat het helpt. Die nachten zijn er helaas ook, en daar moet ik mee dealen. Over het algemeen slaap ik wel goed, maar ik moet dagelijks dealen met chronische pijn wat mij meer energie kost. Daardoor ben ik zo snel moe. Het is wat het is, ik moet het ermee doen. Ik denk dat ik jaren geleden wel iets had gehad aan deze tips en het is goed dat je ze geschreven hebt. Slaap is zoiets waarvan je pas beseft hoe vanzelfsprekend je het nam tot het niet meer lukt.

    • Romy 6 januari 2022 op 10:05 pm - Beantwoord

      Je laatste zin is zo raak en tegelijkertijd ook confronterend. Wat heftig om te lezen hoe de pijn je zelfs uit je slaap houdt soms. Ik snap heel goed dat dat ontzettend veel energie kost en slapen ook minder makkelijk maakt. Goed dat je daarin lief voor jezelf kunt zijn en bijvoorbeeld zorgt voor een elektrische deken of warmtekussen. Dat jij sterker bent dan je denkt, is iets wat zeker is. En dat blijkt niet alleen uit deze comment <3

  7. Johanna 6 januari 2022 op 3:50 pm - Beantwoord

    Eigenlijk niet. Maar ik heb ook weinig om over te piekeren. Of ik ben iemand die handelt ipv piekert. Net zo als je het wilt. Ik denk dat het heel belangrijk is om uit te spreken wat je wel/ niet wilt ipv er over te gaan piekeren. Wel lig ik wel eens wakker ‘s nachts. Maar dan ga ik iets voor de volgende dag bedenken. Iets creatiefs. Bv een opzet voor mindfullness doelen ofzo. Of ik daar de volgende dag ook iets mee doe, is weer een andere vraag. Succes!

    • Romy 6 januari 2022 op 9:50 pm - Beantwoord

      Goed idee om concrete doelen te bedenken die ook wat fijne afleiding bieden als je piekert! Bij mij werkt dat gek genoeg weleens averechts; dan ga ik daar ‘s nachts over brainstormen vanwege alle leuke ideeën en kan ik daardoor niet slapen, haha.
      Maar inderdaad, bij vervelende dingen is het belangrijk om het altijd uit te spreken of er iets aan te doen. Dat scheelt al heel veel gepieker.

  8. Maaike 6 januari 2022 op 11:42 pm - Beantwoord

    Goede tips! Ik maak ook vaak nog notities. En ik heb ook wel eens gehoord om overdag bewust een pieker momentje in te schakelen. Bijvoorbeeld tien minuten piekeren en daarna niet meer.

  9. Ilona Wielinga 9 januari 2022 op 4:39 pm - Beantwoord

    Een piekermoment werkt voor mij dan weer absoluut niet, maar een notitieboekje heb ik wel standaard naast mijn bed liggen. Ook helpt het me vaak even uit bed te gaan, een kopje thee te drinken en het daarna weer opnieuw te proberen. Eventueel rustige muziek er bij aan.

  10. Giovanna Jansen 18 januari 2022 op 8:59 pm - Beantwoord

    Mooie tips! Ik pas ook vaak die eerste tip toe, want de eerste neiging is toch altijd: als ik nu niet gauw in slaap val ben ik morgen hartstikke moe. Dan denk ik de laatste tijd ook meestal: dat valt best mee, een mens kan best een tijdje minder slaap vandoen. En dat helpt wel. En als ik toch niet in slaap val luister ik met mijn oortjes in naar Headspace of naar een luisterboek, dat helpt sowieso ontspannen.
    Mooie trouwens, van het zien als spam!

    • Romy 4 februari 2022 op 7:44 am - Beantwoord

      Wat een goed idee eigenlijk om dan een luisterboek te luisteren! Luisteren heeft zoiets iets rustgevends, maar al helemaal op deze manier 🙂
      Misschien ga ik toch eens de Storytel-app overwegen.

Recente blogs

Mijn beugel en ik | Update na 4 maanden met een slotjesbeugel

26 januari 2020|Persoonlijk|

Er was een tijd waarin ik beugels standaard associeerde met brugklassers. Oh wat was ik blij dat dat ijzerwerk in mijn mond mij bespaard bleef. Ha, karma is een bitch: op mijn 26e ben ik alsnog een beugelbekkie geworden. Inmiddels draag ik alweer zo'n vier maanden een beugel. Hoe bevalt dat nu, als volwassene een slotjesbeugel (alleen onder) hebben? Merk ik verandering? En heb ik een ijzeren discipline of ben ik het ijzerwerk al helemaal zat? Ik vertel het je allemaal in deze update.

Nieuwe Action Luxe Paper Blocks & andere onweerstaanbare koopjes

17 augustus 2020|Lifestyle|

Een positieve ontwikkeling die corona teweeg heeft gebracht? Ik ben minder vaak bij Action te vinden. Tegenwoordig duik ik er alleen nog maar op om rustige tijden als ik écht iets nodig heb. Oké, als ik er dan toch ben, móet er ook wat knutselspul mee naar huis dat niet op het lijstje stond. Maar dat moet zo nu en dan kunnen. Ik kocht bijvoorbeeld een aantal nieuwe papierblokken (die móet je zien!) en leuke stickers om deze zomermaand creatief mee door te komen. Ook mijn andere aankopen laat ik je graag zien.

Review GreenBook | Mijn ervaringen met een duurzaam notitieboek

21 maart 2018|Lifestyle|

Ieder jaar weer begin ik met een nieuwe agenda. Maar ook ieder jaar weer moet ik op 31 december concluderen dat ik mijn agenda nauwelijks heb gebruikt. Werkafspraken staan in Outlook en privéafspraken probeer ik te onthouden. Verder schrijf ik notitieboekjes vol met to-do-lists, houd ik in losse Word-bestanden allerlei lijstjes bij voor mijn blog en krabbel ik zo nu en dan wat gezellige quotes op losse papiertjes. Zou GreenBook (een duurzaam notitieboek) dé uitkomst zijn voor meer orde en rust? En voor vrolijk gekrabbel zonder perfectionisme? In deze review van GreenBook vertel ik je of het iets voor mij is.

Ga naar de bovenkant