omgaan met hoogsensitiviteit

Omgaan met hoogsensitiviteit | 5 mooie tips die ik van een HSP-coach kreeg

  • 31 mei 2022
  • 7 Reacties

Met een HSP-coach in gesprek gaan stond al heel lang op mijn lijstje. Dus toen Denise van Color Your Life coaching (goed gegokt, HSP-coach!) mij benaderde, twijfelde ik geen milliseconde dat ik daar iets mee wilde. Sinds ik een hele tijd geleden ontdekte dat het label ‘hoogsensitief’ bij mij past, zijn er een hoop kwartjes gevallen. Maar terwijl ik steeds meer mijn weg vind als hoogsensitieveling in een wereld voor prikkels, belanden er ook regelmatig uitdagende rotsblokken op mijn pad. Oftewel: dingen waar ik als HSP’er in sociale situaties tegenaan loop. Denise biedt gelukkig eerste hulp bij HSP. Ons gesprek leverde me een enorme mindset-switch op. Deze 5 tips voor omgaan met hoogsensitiviteit die ik uit het gesprek haalde, deel ik ook graag met jou.

omgaan met hoogsensitiviteit

In het kort: wat is hoogsensitiviteit?

Als HSP (hoogsensitief persoon) behoor je tot de kleine minderheid. Zo’n 80% van de mensen is niet HSP, 20% is dat wel. Het is een karakterkenmerk, geen stoornis en ook zeker geen gebrek. Wel gaat het gepaard met allerlei hoogsensitiviteit-kenmerken, met als belangrijkste kenmerk dat je zintuiglijke of emotionele prikkels sterker waarneemt dan de meeste mensen en dat je die prikkels ook dieper verwerkt. Daardoor kun je sneller overprikkeld raken op onder andere drukbezochte plekken of als er ergens veel rumoer is. Via de site van Denise kun je eventueel een HSP-test doen om te ontdekken of je hoogsensitief bent en in hoeverre je die eigenschap geaccepteerd hebt.

Omgaan met hoogsensitiviteit: soms een uitdaging!

Hoogsensitief zijn kan in sommige opzichten fantastisch in je voordeel werken (hoe mooi is het dat je haarfijn aanvoelt wat iemand nodig heeft?), maar soms is het waarschijnlijk ook een ongewenst blok aan je been. Als ik zwaar overprikkeld ben na een middag met drie telefoontjes en een afspraak buiten de deur, bedank ik het universum nou niet bepaald op mijn blote knieën dat ze juist mij deze eigenschap hebben gegeven. Ook als de buurman onder werktijd boort en ik daardoor met de muziek op volume 90 mijn best doe om iets van mijn concentratie vast te houden, is omgaan met hoogsensitiviteit een uitdaging.

Iedere HSP’er heeft zijn eigen triggerende situaties waarin overprikkeling op de loer ligt. Die situaties dan maar zo goed als je kunt vermijden, lijkt aantrekkelijk, maar is een onmogelijke missie. Wel kun je jezelf met praktische handvatten beter staande houden in zo’n situatie, waardoor je niet voortdurend je energietank laat leeglopen, maar je energie beter kunt doseren.

Tijdens het gesprek met Denise van Color Your Life Coaching kreeg ik heel veel praktische tips voor situaties waar ik als HSP’er tegen aanloop. De belangrijkste tips voor omgaan met hoogsensitiviteit heb ik in dit artikel verzameld.

Wie weet helpen deze tips jou ook om van je sensitiviteit je kracht, niet je blok aan je been, te maken.

1. Stop met maar 70% jezelf zijn bij anderen, wees compleet jou!

Veel HSP’ers zijn een ster in pleasen. Dat vreet meer energie dan een uur op hoog tempo hardlopen. HSP’ers kunnen vaak goed aanvoelen wat een ander denkt of voelt. Dat kan ook tegen je werken als je meer bezig bent met de ander op zijn gemak stellen dan met jezelf. In het gesprek met Denise kwam ik tot een vrij choquerend inzicht toen ze me deze vraag stelde:

“Bij welke mensen ben je 100% jezelf?”

Terwijl ik die woorden tot me liet doordringen, kwam ik tot het inzicht dat ik vaak mijn best doe om in te blenden met een groep. Als ik voor 70% overeenkomsten heb met andere mensen, dan focus ik graag op die 70%. De andere 30% van mij laat ik liever achterwege. Ik deel bijvoorbeeld niet met iemand dat ik geen alcohol drink als ik weet dat diegene er een oordeel over heeft. Ik laat weg wat ik in het weekend heb gedaan als ik vrees dat de ander me dan saai vindt. Of ik slik bepaalde diepgaande woorden in waar de ander misschien juist iets aan heeft, omdat ik bang ben als een zweefteef over te komen.

Het gevolg is dat ik regelmatig niet 100% mezelf ben, zonder dat de ander me ook maar enige aanleiding geeft om een stukje van mezelf weg te stoppen. Zonde! Misschien schuilt in die 30% zonder het te weten een mooie overlap of kan de ander er juist wat van leren. Wat je anders maakt, geeft de wereld kleur.

Dus: ga bij jezelf na in hoeverre jij jezelf bent bij anderen. En als dat niet zo is, wat kun je er dan aan doen om wel jezelf te laten zien?

Als iedereen blauw is en jij paars, laat dan alsjeblieft je paarse kant zien. De wereld is zoveel mooier als je in jouw eigen kleur straalt in plaats van dat je net zo knalblauw of kanariegeel wordt als de rest.

omgaan met hoogsensitiviteit

2. Draai het om: wat zou jij ervan vinden?

“Nee joh, ik kan het echt niet maken om…” Het is een veelvoorkomende zin in mijn HSP-vocabulaire. Ik merk snel genoeg waar mijn grenzen liggen liggen. Zo weet ik dondersgoed dat drie avonden weg van huis zijn in een week betekent dat ik daarna twee dagen moet bijkomen. Of dat ik van bepaalde geluiden veel last heb. Maar daadwerkelijk aangeven dat iets niet lukt of niet fijn is, is een level verder waar ik nog niet altijd ben aanbeland. Zo kan ik me best een spelbreker voelen als ik niet meega naar een film of als ik tijdens een familieweekend een uur apart ga zitten. Pff, kom ik weer met mijn speciale wensenpakket…

Denise leerde me een mooie tip om in die situaties minder in te vullen voor een ander en dichter bij mezelf te blijven: verplaats je in de schoenen van de ander.

Stel je voor: jij en negen vrienden willen per se een nieuwe horrorfilm zien. De elfde vriend zegt “Nee sorry, die film is niet zo mijn ding” en gaat wat anders doen. Zou jij dat dan raar of vervelend vinden?

Terwijl ik me in die vriend verplaatste, bedacht ik dat ik het juist fijn zou vinden als diegene afzegt. Ik zou me nogal rot voelen als er iemand met tegenzin meegaat en daarna een nacht wakker ligt van de afgehakte hoofden en bebloede vampiertanden.

Zo geldt het in veel meer situaties. Draai de rollen om. Wat als iemand anders tegen jou zegt “Kun je even oortjes in doen? Ik trek dat muziekje slecht”? Zou jij dat vervelend vinden of zou je het wel snappen? Door die rollenswitch blijkt vaak dat stappen die jij spannend vindt om te zetten echt niet zo vreemd zijn als je denkt.

3. Accepteer je reactie en gevoeligheid hoe dan ook

Herken je het dat je ergens zwaar geïrriteerd over bent en je er vervolgens druk over maakt dat het je irriteert? Ik heb dat vaak met mijn gevoeligheid voor geluid. Zo heb ik heel lang slecht geslapen omdat ik bij elke bus die ’s ochtends langsreed of bij elk nachtelijke toiletbezoekje van Bart, wakker lag. “Waarom heb ik dat? Kan ik niet gewoon normaal zijn?”, dacht ik dan. Zo werd de irritatie alleen maar erger.

Denise leerde me een mooi stappenplan voor omgaan met hoogsensitiviteit bij overprikkeling. Als je een emotie (positief of negatief) voelt, moet je daarvoor altijd minimaal deze drie stappen doorlopen. Geen uitzonderingen.

  1. Herkennen (“Argh, kan het allemaal wat zachter?”)
  2. Erkennen (“Ik word boos van het lawaai. Ik kan hier niet goed tegen.”)
  3. Accepteren (“Dit heeft mijn hooggevoeligheid te maken. Balen, maar het hoort bij mij!”)

Die laatste stap (je hooggevoeligheid accepteren) is er één die ik vaak oversloeg. Het gevolg was dat de frustratie verder opliep. Die laatste stap moet je dus vooral niet vergeten. Of je reactie nu terecht is of niet, accepteer dat je dit voelt of denkt in reactie op bepaalde prikkels. Pas daarna kun je verder kijken: kan ik hier iets mee doen of moet ik het maar gewoon laten?

In het geval van mijn slapeloosheid was de praktische oplossing gelukkig heel simpel: oordopjes op maat laten maken. Daar ben ik nog elke dag blij mee als ik ’s ochtends weer ontdek dat ik zelfs door het schijnbaar luidruchtige feestje van de bovenburen heen heb geslapen. “Muziek? Welke muziek?”

omgaan met hoogsensitiviteit

4. Moeilijke situatie? Bedenk vooraf wat jij nodig hebt!

Als HSP’er kun je in allerlei situaties terechtkomen waarin je je minder fijn voelt. Soms weet je van tevoren al dat er iets aan zit te komen waar je zwaar overprikkeld van thuiskomt. Of je komt in een situatie die in andere opzichten uitdagingen met zich meebrengt. Op zulke momenten staat je één ding te doen: voorbereiden. Overprikkelende situaties kun je niet altijd vermijden; je kunt wel kijken wat nodig is om ze voor jou draaglijker te maken.

Een paar voorbeelden van omgaan met hoogsensitiviteit door compromissen te sluiten:

  • Heb je heimwee omdat je het lastig vindt om je vertrouwde thuishaven te verruilen voor een onbekende omgeving waar alles op je af komt? Kijk wat je kunt meenemen om ook op vakantie een stukje thuis te hebben.
  • Ga je naar een netwerkborrel waar je drie uur praatjes met mensen moet aanknopen die je volledig leegzuigen? Kijk of je wellicht eerder weg kunt gaan of plan anders de ochtend erna twee uur vrij om bij te komen.
  • Heb je een drukke werkdag in de overbezette kantoortuin waar iedereen wat van je moet? Plan alvast een paar pauzemomenten in, doe oortjes in of geef aan dat je op bepaalde momenten van de dag niet beschikbaar bent.
  • Blijf je slapen bij een vriendin en weet je dat je dan nauwelijks een oog dichtdoet? Bedenk alvast wat jou helpt om wel in slaap te komen en neem je eigen eerste-hulp-bij-slapeloze-nachten-pakket mee. Stop een goed boek in je koffer, neem oordopjes mee, zet een meditatiemuziekje op je telefoon of prop een paar valeriaantabletten in je toilettas.

Soms geeft de nodige voorbereiding wat rust. Je weet dat de situatie die eraan komt niet de beste is voor jouw hooggevoelige zelf, maar je hebt de nodige maatregelen op de plank liggen die het iets minder heftig maken.

5. Toets jouw keuzes aan je waarden

Als je HSP bent, heb je er de gave bij cadeau gekregen dat je je goed in anderen kunt inleven. Daarom zal je misschien sneller toegeven om ergens toch naartoe te gaan (anders is de ander teleurgesteld) of om ergens maar niks van te zeggen (discussies zijn niet relaxed!). Daar hangt alleen een prijskaartje aan: kans op overprikkeling, frustraties of vermoeidheid. Als je te vaak jouw belangen inslikt, kan het zelfs zover gaan dat je met iedereen rekening houdt en daarbij één persoon compleet vergeet: jezelf. Laat dat nu net de belangrijkste persoon zijn op je moet-ik-rekening-mee-houden-lijst.

Voor die situaties gaf Denise me een fijne tip: ga er eens voor zitten om jouw waarden in het leven helder te krijgen. Wat vind jij het aller-allerbelangrijkste bij alle keuzes die je maakt? Denk aan: vrijheid, respect of groei.

Hoe beter je je waarden weet, hoe makkelijker het wordt om achter je eigen keuzes te staan. Ook als die afwijkend zijn en ook als de ander er iets negatiefs van vindt.

Als je die waarden weet, kun je ze gebruiken voor elke situatie waarin je de neiging hebt om jezelf weg te cijferen. Strookt het met jouw waarden om in deze situatie je eigen belangen op plek nul te zetten? En als de ander geïrriteerd reageert op jouw afzegging of voor-jezelf-opkomactie, hoe past dat dan in jouw waarden?

Een voorbeeld van mijzelf:

Ik vind wederzijds respect heel belangrijk. Dat betekent dat ik anderen in hun waarde wil laten als zij dingen anders aanpakken dan ik zou doen. Dat maakt dat ik soms confrontaties niet aanga. Tegelijkertijd betekent het ook dat ik in vriendschappen of relaties verwacht dat de ander respect heeft voor afwijkende keuzes die ik maak. Vindt een ander iets van het feit dat ik dingen op manier X doe terwijl diegene er geen last van heeft? Dan strookt dat voor mij niet met respect en kan ik alsnog achter mijn keuze staan.

Wat de ander er ook van vindt, je weet dan: “Voor mij is dit de juiste keuze.”

Over Color Your Life Coaching: coaching in omgaan met hoogsensitiviteit

Voor dit artikel kreeg ik een fijne 1-op-1-sessie van Denise, die vanuit haar praktijk Color Your Life Coaching zowel life-coaching als coaching voor HSP’s aanbiedt. Ik heb in mijn leven vaker coaching gehad, maar nog nooit specifiek op HSP gericht. Het bleek verrassend fijn. Denise had aan één woord genoeg en deelde ook eigen ervaringen waar ik me vaak volledig in herkende. Na anderhalf uur had ik een A4’tje vol praktische tips in mijn van tevoren lege Word-document staan. Hier kon ik echt wat mee!

Vooral het eerste inzicht over 100% jezelf zijn heeft bij mij heel veel teweeggebracht. Ik realiseer me daardoor vaker dat het niet zozeer sociaal contact op zich is dat mij leeg trekt, maar dat de vermoeidheid eerder komt doordat ik niet alle stukjes van mezelf laat zien. Weten dát ik dat doe heeft me geholpen om die 30% wél tot uiting te laten komen. Ik ben nu wat meer mijn gevoelige, introverte, dromerige en enthousiaste ik zonder daar een verhullende en onnodige deken van schaamte overheen te gooien.

Mocht jij het ook fijn vinden om een consult bij Denise aan te vragen, je kunt haar inschakelen voor 1-op-1-coaching bij HSP, zowel online als in haar praktijk in Amsterdam of Utrecht. Samen kunnen jullie in 5-7 sessies werken aan concrete doelen op het gebied van omgaan met hoogsensitiviteit. Ook losse sessies zijn mogelijk.

Wat is jouw beste tip voor omgaan met hoogsensitiviteit?

De coachingsessie heb ik gekregen van Denise. Dit artikel is niet gesponsord.

omgaan met hoogsensitiviteit 4
blogger romy vakervrolijk

Door Romy

Tikgrage theeleut. Nooit uitgekletst. Ik inspireer je graag om vaker vrolijk in het leven te staan. Dat doe ik door goudeerlijke en persoonlijke teksten te schrijven en liefdevolle tips te delen. Mét een vleugje humor.

Meer over mij

Ik ben benieuwd wat jij vindt…

  1. Naomi 31 mei 2022 op 7:56 am - Beantwoord

    Wat een mooie tips! Hoewel niet HSP, is er wel wat herkenning vanuit autisme. Denken vanuit wat ik zelf ergens van zou vinden, vind ik een sterke. Ik ben ook te snel geneigd om te denken voor een ander en allerlei ‘ja maars’.

  2. Zo simpel is dan geluk 31 mei 2022 op 8:48 am - Beantwoord

    Heel herkenbaar wel. Het zijn goede tips, maar ook wel erg lastig om toe te passen denk ik. Dat zegt natuurlijk iets over mij. 😉

  3. Daenelia 31 mei 2022 op 9:07 am - Beantwoord

    Toch … (komt ze weer) Ik zou niet aanraden om maar tegen iedereen te zeggen als je last hebt van iemands muziek/rook/gesmak. Soms is het ook gewoon iets waar je dus beter niets van kan zeggen. Bijvoorbeeld in het OV (ja, ik erger me aan mensen die hun muziek te hard hebben staan of die teh p0rns kijken op hun telefoon terwijl ik naast ze zit. en JA! Dat heb ik dus echt meegemaakt!) … sorry, maar dan ga ik liever gewoon ergens anders zitten. Heeft niet zo veel zin om een confrontatie uit te lokken.
    En dat heeft verder niks te maken met ‘afwijken’, want in dat geval, zeker van die creep die naast me zat, is het gewoon een kwestie van respect en fatsoen. Sorry, maar dat is gewoon zo, dat heeft niks met sensitiviteit te maken.
    (Mag ik stiekem denken dat hoogsensitiviteit eigenlijk gewoon normaal gedrag is? Dat je gewoon mag verwachten dat mensen een beetje rekening met elkaar houden? Dat luidruchtig bellen, of smakken, of je muziek net iets te hard hebben staan gewoon niet fatsoenlijk gedrag is?)

  4. Dorine 31 mei 2022 op 1:01 pm - Beantwoord

    Mooi artikel! Een andere aanrader is Femke de Grijs, gespecialiseerd in hoogsensitiviteit bij vrouwen. Ze helpt alleen vrouwen en alles vanuit het buitenland. Ze is samen met haar vriend en hondje digitale nomade geworden. Ze heeft ook een goed blog. Lees maar eens.

  5. Johanna 31 mei 2022 op 5:53 pm - Beantwoord

    Interessant en herkenbaar. Alhoewel ik vandaag een training heb gehad, waar psyche, ziel en lichaam samen wordt genomen, en dan zou HSP ook nog een link met bv. je immunsysteem (en darm) kunnen hebben. Een van de lessen uit de training is, dat je stress moet verminderen, o.a. door yoga, meditatie etc, ook om lichamelijk gezonder te blijven. Voor mij is nog niet duidelijk hoe ik dat alles moet samenvoegen. Thema was eigenlijk fatique syndroom (vermoeidheid na covid). Maar ach… Succes!

  6. Meaghan 2 juni 2022 op 12:05 pm - Beantwoord

    Heel herkenbaar. Ik vind het echt heel waardevol dat je dit hebt opgeschreven, want ik haar hier zelf ook mooie lessen uit. Ik merk dat ik ook te veel anderen please om hen niet teleur te stellen en dan toch maar heel de dag op kantoor te zitten, naar die netwerkbijeenkomst te gaan of door niet volledig mezelf te zijn en daardoor de volgende dag helemaal vermoeid thuis zitten… Op de werkvloer is hier nog te weinig aandacht voor en draait het te veel om mensen die niet hoogsensitief zijn of een extraverte persoonlijkheid hebben. Fijne tip om inderdaad even de rollen om te draaien! En ook zou ik inderdaad vaker mijn keuzes mogen toetsen aan mijn waarden, dan cijfer ik mezelf wat minder weg. Dank voor het delen!
    Wat ik zelf verder doe om met al die prikkels om te gaan is dagelijks yoga en mindfulness, dat helpt mij mee heel erg. Of gewoon even lekker een boek lezen, muziek luisteren of even alleen koken. Zulke simpele dingen helpen mij ook heel erg om prikkels te verwerken.

  7. Giovanna Jansen 8 juni 2022 op 1:36 pm - Beantwoord

    Mooie tips!

Recente blogs

Wat zou ik doen met een miljoen? (als zuinige ex-student)

25 februari 2018|Persoonlijk|

Stel je toch eens voor dat je de loterij wint (in mijn geval vrij knap, aangezien ik niet meedoe met loterijen!). Of dat je van een rijke oudtante opeens een flink geldbedrag krijgt als erfenis. Of dat je plotseling à la Kunst & Kitsch een foeilelijk schilderij ontdekt dat een miljoen euro waard blijkt te zijn. Wat zou je dan doen met dat geld? Echt materialistisch ingesteld ben ik niet en zal ik - ook met een miljoen euro op mijn rekening - waarschijnlijk niet worden. Ik zou nooit stoppen met werken of geld over de balk smijten. Toch weet ik stiekem wel raad met een flink geldbedrag. Wat zou ik doen met een miljoen?

Blij Lijstje #43 | Babykleertjes-wiskunde, bad hairdays & boekenpost

7 december 2021|Persoonlijk|

Ik spaar geen badeendjes, postzegels of balpennen. Wel spaar ik graag geluksmomentjes. Of je je nu on top of the world voelt of juist compleet ruk, blije momenten opschrijven kan je humeur veel goeds doen. Dat deed ik dan ook weer fanatiek de afgelopen weken. Het resultaat is een lijst vol. Met onder andere de wiskundige puzzel die babykleding kopen heet, een moment van pure trots vanuit Bart om mijn Star Trek-kennis, en blijdschap om een boek per post.

Wat als je alles tegelijk wilt (en het liefst nu!)? | 7 tips

7 oktober 2019|Persoonlijke groei|

In mijn hoofd poppen zeker dagelijks nieuwe ideeën op. Ik wil ooit een boek schrijven. Ik wil nog op reis naar Australië. En over een tijdje zou ik mijn toilet ook wel willen verbouwen. Ik kan in mijn enthousiasme soms van alles tegelijk willen. En het liefst ook nog eens allemaal nu! Maar ja, een dag heeft natuurlijk maar 24 uur die je niet alleen maar rennend van het een naar het ander kunt doorbrengen. Hoe doe je dat dan als je alles tegelijk wilt? Ik merk dat ik hierin de laatste tijd meer rust heb gevonden. Dit zijn 7 tips waaraan ik veel heb gehad.

Ga naar de bovenkant