omgaan met rouw

Omgaan met rouw | 10x wat ik daar in 1,5 jaar over leerde

  • 12 april 2022
  • 16 Reacties

Voor rouw bestaat geen handleiding. Er is geen boek waarin stap voor stap staat uitgelegd hoe je van fase naar fase gaat en met welke gouden tips je zo snel mogelijk weer de oude bent. En als dat boek al bestaat, dan is maar de vraag of die werkt-altijd-tips wel echt op jou te copy-pasten zijn, en of er zoiets bestaat als “de oude weer zijn” De afgelopen 1,5 jaar verloor ik meerdere dierbaren en ontdekte ik steeds weer: rouw is altijd anders. We doen allemaal maar wat, maar het kan wel steun bieden om dát van elkaar te weten. Dit zijn 10 inzichten over omgaan met rouw waar ik veel uit haal. Misschien geven ze ook jou dat kleine beetje verzachting in een periode waarin je emoties alle kanten opgaan. 

Omgaan met rouw: als je je hart weer moet lijmen

Rouwen is voor mij alsof je hart uit elkaar is gespat, en je op zoek moet gaan naar alle puzzelstukjes en daarna ook nog moet zien te ontdekken hoe je die allemaal op één of andere manier aan elkaar lijmt. Je oude hart zullen ze misschien niet vormen, maar vast wel iets wat erop lijkt. Rouw vormt je op een bepaalde manier. Het maakt je kwetsbaar. Anders. Doorleefder misschien.

Soms zijn er mensen die beweren dat ze wel weten hoe jij je hart weer perfect in de oude vorm krijgt. Maar dat iemand anders dé gebroken-hart-lijm heeft gevonden, betekent dat nog niet dat diezelfde Pritt-stift ook voor jou dé uitkomst is. Rouw is zoiets geks. Maar vooral is het zoiets eigens.

Toen ik voor het eerst een dierbare verloor

Ik heb zelf tot mijn 26e nauwelijks met verlies en rouw te maken gehad, iets waar ik mezelf heel gelukkig mee mag prijzen. Maar de laatste 1,5 jaar verloren we meerdere mensen. Het meest dichtbij kwam het toen Barts moeder 1,5 jaar geleden op veel te jonge leeftijd overleed na een moeilijk ziekbed. Ik was verdrietig om Barts verdriet, maar had ook mijn eigen verdriet. Dat ging met name over de momenten die er niet meer met haar zullen zijn en dingen die ik haar niet meer kan zeggen.

Twee weken geleden verloor ik in twee dagen tijd mijn opa en oma. Twee dierbare mensen die 28 jaar een grote rol in mijn leven hebben gespeeld en aan wie ik miljoenen jeugdherinneringen heb. Die rouw was weer anders dan die om Barts moeder. Opa en oma hadden er de leeftijd voor; dat maakte het anders. Maar dat is alleen iets wat mijn ratio zegt; emotioneel is het gemis door alle herinneringen juist groot.

Rouw is bijzonder. Er bestaan boeken, podcasts en lezingen over. Maar je weet pas echt wat werkt als je het aan den lijve ondervindt. Daarom deel ik ook geen richtlijnen of tips, want ook ik heb jouw rouwhandboek helaas niet voor je in de kast staan (ik heb het mijne zelfs nog niet ontdekt). Maar misschien geven deze inzichten jou, net als mij, een steuntje in de rug. Bijvoorbeeld op al die momenten dat je googelt naar ‘omgaan met rouw’ omdat je je afvraagt hoe lang het duurt dat jij je zo voelt.

Het komt goed. Echt. Op jouw tempo, op jouw manier en met altijd meer liefde om je heen dan je ooit kunt vermoeden. Ik ben het ook allemaal maar aan het ervaren. Misschien herken je iets van mijn 10 inzichten hieronder of haal je er steun uit. Want één ding is een feit: je bent niet alleen.

1. Omgaan met rouw doe je op jouw manier

Niemand voelt beter aan wat goed is voor jou dan jijzelf. Er is niets mis mee als je na een dag alweer aan het werk bent. Net zo min is er iets mis mee als dat je veel meer tijd kost. Je volgt jouw tempo, voelt zelf aan wat voor jou de beste therapie is en mag daarin je eigen keuzes maken. Laat los wat anderen ervan vinden als jij “te snel weer werkt” of juist “wel heel veel tijd nodig hebt”. Rouw kent geen tempo, ook geen handleiding. Alles wat mensen over je oordelen, is vanuit hun ervaring gesproken. Maar hoe hard ze ook hun best doen, zelfs de meest empathische persoon kan niet beter weten dan jijzelf wat voor jou de beste manier is om het te verwerken. 

2. Rouw komt soms op de vreemdste momenten opzetten

Zo ervaar ik dat, en ik ben er maar vrede mee gaan hebben. Dan denk je naar de tandarts te gaan – niets bijzonders aan, zou je denken – maar besef je plots dat dat twee straten bij opa en oma vandaan is, en wordt zo’n periodieke controle opeens een tranendal. Ik blijf het bijzonder vinden dat ik het droog kan houden bij de meest zielige tranentrekker op tv waarin je elk detail van iemands ziekbed zit, terwijl ik dan wel geëmotioneerd binnenloop bij de tandarts. Da’s blijkbaar wat rouw met je doet.

Accepteer het en laat je emoties er maar zijn. Er is niets mis mee als dingen je raken waarbij een ander zich misschien afvraagt waar die betraande wangen nu precies vandaan komen. En andersom is het ook helemaal prima als je niet verdrietig wordt om iets wat een ander dan weer juist wel als iets heftig emotioneels ziet.

omgaan met rouw

3. Herinneringen zijn soms de mooie keerzijde van verlies

Het verliezen van mijn opa en oma is tegelijkertijd intens verdrietig én een razendsnelle tijdreis terug naar mijn jeugd waarbij ik mijn ogen uitkijk onderweg. Er komen opeens weer herinneringen bovendrijven aan dé vrieskist van opa en oma (het walhalla uit mijn kindertijd), waar ik nooit meer zo bij stilstond. En allerlei andere op dat moment haast onbenullige momenten krijgen opeens een heel speciale waarde.

Om nog maar te zwijgen over de honderden foto’s die voorbijkwamen en die me deden beseffen hoe rijk ik ben met alle herinneringen die ik heb. Het voelde dan ook toepasselijk om de speech bij opa en oma te beginnen met deze zin “Op de momenten dat mijn hart in tienduizend stukjes uit elkaar lag, waren het de miljoenen herinneringen die hielpen om ze weer aan elkaar te lijmen.” Herinneringen kunnen pijnlijk zijn, maar kunnen ook juist de pijn verzachten.

4. Je mag ook tijdens rouw blij zijn als je dat zo voelt

Hoeft niet, mag wel. Je hoeft niet in een hoekje op de bank te huilen als dat niet is wat jij van binnen voelt. Ook niet als anderen mensen blijkbaar verwachten dat je er zo de hele tijd bij zit.

Terwijl ik soms een traantje laat om het gemis, zijn er ook heel veel momenten waarop ik gewoon blij word van lekkere ontbijtjes, mooie wandelingen en bloeiende bomen. Ik weet nog dat ik me na het overlijden van Barts moeder haast schuldig voelde als ik om iets heel kleins glunderde van oor tot oor, terwijl er zoiets ergs was gebeurd. Maar inmiddels weet ik: alle emoties kunnen door elkaar lopen. Gelukkig maar! En als je een moment juist zielsgelukkig bent, mag dat ook. Dat zou jouw lieve dierbare op een wolkje ergens in de lucht vast ook alleen maar een glimlach bezorgen. 

omgaan met rouw

5. Je bent nooit alleen

Zelfs al voelt het alsof je in je eentje veel moet dragen, er zijn altijd meer lieve mensen die je aan je denken dan je ooit kunt beseffen. Ook zonder dat er iemand naast je op de bank zit of met je aan de telefoon hangt, kun je je gesteund voelen. Weet dat je omgeving met je meeleeft. Soms zelfs mensen uit onverwachte hoek. En als jij dat nodig hebt, dan is die arm om je heen of het hart onder de riem maar een belletje van je vandaan.

Twijfel niet, maar vraag om de schouder om op te huilen, de leuke afleiding of de stille arm om je heen zodra jij dat nodig hebt. Mijn ervaring is dat anderen het alleen maar fijn vinden als je zelf aangeeft dat je hun schouder kunt gebruiken.

6. Liefde stopt niet waar het leven eindigt

Die zin stond heel toepasselijk op de zakdoekverpakkingen die tijdens de uitvaart van opa en oma werden uitgedeeld. En zo voel ik het ook echt. Oma mag dan niet meer in huis rondlopen om de orchideeën water te geven en gezellig te kletsen. En opa is er niet meer om verhalen over vroeger te vertellen. Maar hun liefde is misschien wel voelbaarder dan ooit.

Toen Barts moeder overleed, was dat voor mij het eerste overlijden van een dierbare. Ik merkte toen dat verlies ook betekent dat iemand er op een bepaalde manier juist altijd voor je is. In gedachten, in herinneringen, in je hart. En dat die persoon een heel klein beetje terug is als je maar hard genoeg aan iemand denkt of voelt hoe het was met diegene samen.

Tuurlijk is dat niet altijd voelbaar en is het gemis er ook. Maar de gedachte dat liefde verder gaat dan leven of dood, is iets wat mij troost biedt.

7. Er zijn geen richtlijnen voor wanneer je wel/niet mag rouwen

Verdriet en rouwgevoelens mogen er ook zijn als iemand overlijdt die je nog niet jaren kende. Nu ik zelf een aantal mensen ben verloren, valt het me soms op hoe snel omstanders eroverheen kunnen stappen. Is iemand al wat ouder, dan is het al snel “Ze was oud; dan was het ook wel tijd om te gaan.” Was iemand geen familie, maar eerder een kennis? Dan kun je er vreemd op aangekeken worden als je toch veel verdriet erover hebt. Toen ik als 14-jarige mijn kat verloor, liet ik daar ook soms een half jaar later nog een traan om. Elke avond keek ik naar de sterren omdat het voelde dat hij daar was. Iemand die nooit met huisdieren is opgegroeid, vindt dat misschien maar overdreven.

Maar dat soort gedachten heb ik naast me neergelegd. Je mag om iedereen en alles rouwen om wie jij verdriet hebt. Daarvoor maakt het niet uit wie er is overleden, hoe oud diegene was en hoe vaak je wel of niet langskwam.

8. Kleine dingen bieden de grootste troost

Als ik een keer verdrietig ben, dan zijn het vaak de mooie, kleine dingen waar ik troost uit haal in het omgaan met rouw. Dan ga ik wandelen en kijk ik naar de bloemen die nog steeds bloeien. De natuur gaat altijd door, wat er ook gebeurt, en die gedachte op zich is soms blijkbaar al genoeg om de tranen te deppen. Verder probeer ik meer dan ooit te kijken naar alle kleine dingen die fijn zijn. Roeren in een pan met chocolade-havermout, bladeren door foto’s, tegen Bart aankruipen op de bank genieten van de leuke mijlpalen die mensen om me heen beleven. Ik probeer ze allemaal in mijn grijze massa op te slaan of pen ze neer in een dankbaarheidslijstje.

Als je verdrietig bent, is vrolijk zijn misschien te veel van het goede. Maar je kunt wel dankbaar zijn voor de kleine dingen. Die ene mooie gedachte, dat lieve appje of gewoon het feit dat je jezelf bij elkaar wist te rapen vandaag en tóch een voet naast je bed wist te zetten. Koester die dingen, en haal er de troost uit die jij nodig hebt om deze dag goed door te komen. 

9. Niets is gek bij omgaan met rouw

Dat ben ik vooral de laatste weken gaan inzien. Soms bedenk ik me spontaan iets wat mij zou helpen bij omgaan met rouw. Een kaarsje aansteken, een foto van oma op een prominente plek zetten, langs hun lege huis rijden, praten tegen een foto, of een kettinkje laten maken. Ik ben van nature iemand met de vervelende neiging om van alles te overanalyseren. Is het niet gek als ik…? Zou ik dat nou wel doen?

In rouw probeer ik mezelf alles te gunnen waar ik behoefte aan heb. Zo stond ik stroopwafelmuffins te maken, omdat dat me aan opa en oma deed denken. Ik zette de dag na hun overlijden de allervrolijkste YouTube-video op, omdat ik dat leuk vond. En ik ging een dag later naar een babyshower omdat dat voor mij eerder symbolisch (na een levenseinde komt ook nieuw leven) dan moeilijk en confronterend was. Voor een ander kan dat totaal anders zijn. Ga af op jouw behoeften. Hoe vreemd of uniek die ook mogen zijn – ze zijn belangrijk en je mag ernaar luisteren. 

10. Zorg goed voor jezelf

De wereld gaat door. Andere mensen gaan ook door. Dat vind ik persoonlijk een fijne troost. Wat is het fijn dat er ook kinderen worden geboren, dat de bloesem gewoon bloeit en dat er nog steeds leuke dingen gebeuren. Dat geeft me een fijn gevoel. Maar weet ook dat je op de rem mag trappen als de trein voor jou te hard doordendert. Dat jij de koppeling in zijn achteruit mag zetten als je gaandeweg merkt dat het allemaal te veel is.

Neem de tijd om het te verwerken – precies zoveel tijd als jij nodig hebt. Zeg ‘nee’ tegen een afspraak waar je hoofd niet naar staat, maar geef het ook aan als je juist meer van iets zou willen. Pak rust als je batterij leeg is, ga wat eerder weg op een verjaardag als het te veel is. En zeg het ook als je juist even klaar bent met praten over rouw en toe bent aan iets vrolijkers. Niemand kan zo goed tegemoetkomen aan jouw behoeften als jijzelf. Dus zorg voor jou in het omgaan met rouw – zo goed als je maar kunt. 

Heb jij nog een waardevol inzicht over omgaan met rouw?

omgaan met rouw
blogger romy vakervrolijk

Door Romy

Tikgrage theeleut. Nooit uitgekletst. Ik inspireer je graag om vaker vrolijk in het leven te staan. Dat doe ik door goudeerlijke en persoonlijke teksten te schrijven en liefdevolle tips te delen. Mét een vleugje humor.

Meer over mij

Ik ben benieuwd wat jij vindt…

  1. Naomi 12 april 2022 op 8:58 am - Beantwoord

    Heel erg mooi en eerlijk.
    Ik denk dat het heel belangrijk is dat je bij rouw de ruimte en tijd neemt voor je eigen proces.
    Ik hoorde heel vaak: “Na een jaar is het beter.” Ehm… ik vond dat niet. En ik dacht als 15/16-jarige dat ik dus iets ‘fout’ deed, want iedereen had gezegd dat het na een jaar beter zou zijn… Maar nee, er is geen handboek. Dat is volgens mij al de belangrijkste les. De rest komt dan ‘vanzelf’. Sterkte met jouw proces!

    • Romy 21 april 2022 op 10:44 pm - Beantwoord

      Die uitspraak ken ik ook inderdaad (dat werd vaak ook tegen Bart gezegd na het overlijden van zijn moeder). Maar zoals jij ook aangeeft, het is niet zo dat na een jaar opeens de rouw weg of veel minder is. Best een gek idee eigenlijk dat dat zomaar zou kunnen!
      En wat rot dat je destijds best wat last had van die uitspraak! Juist op zo’n leeftijd is het natuurlijk niet fijn als je “van het boekje” afwijkt, dat in het geval van rouw natuurlijk helemaal niet bestaat.

  2. Daenelia 12 april 2022 op 9:29 am - Beantwoord

    Rouw is persoonlijk, juist omdat het om jouw gevoelens en relaties gaat. En het komt en het gaat. Soms komt het dan ineens weer terug, alsof je uit gewoonte ergens aan denkt of naar uitkijkt en dan pas beseft dat het er niet meer is. En soms voel je niks, omdat je zo murw bent. (Maar ook: je hoeft niet om iedereen te rouwen die je verliest; dat hangt helemaal af van de relatie.)
    Ik denk dat het enige substantiele is wat je als tip kunt geven of krijgen: het verlies blijft altijd. Maar niemand die je verloren heeft zou willen dat je je hele leven lang verdrietig blijft of je leven stop zet. Dus als het echt heel erg op je inhakt: denk dan aan wat je van hen geleerd hebt.
    Gek he, ik mis een van mijn katten nog steeds 🙂 De rooie zijn we kortgeleden verloren en ik mis hem, maar de zwarte kater van alweer 30 jaar geleden … dat gat in mijn hart is nog niet dicht. Ik zie hem in het gezichtje van onze tuxedo cat, als ze in de zon zit te genieten. Ik zie hem als de gele bloemen bloeien. En ondanks dat ik na hem grotere (naar men zegt) verliezen heb gehad, is hem moeten missen nog steeds moeilijk. En dat is 30 jaar, voor een huisdier. Jij zegt dat je hart uit elkaat spatte; in mijn hart is een gapend gat waar een syuk is uitgerukt en dat heb ik nooit kunnen vullen. Maar ik geniet van de zon met mijn huidige kat en ik geniet van de gele bloemen waar mijn zwarte kater zo graag in zat.

    • Romy 21 april 2022 op 10:42 pm - Beantwoord

      Ik begrijp heel goed dat het overlijden van die kat nog altijd voelbaar is. Ik moet ook aan twee van onze overleden katten (waarvan er één al 15 jaar dood is) nog regelmatig terugdenken. Ik had het er laatst nog met iemand over dat op rouw over een huisdier soms al helemaal een soort taboe lijkt te liggen. Alsof je zo “een nieuwe koopt” om het te vervangen, maar uiteindelijk is elk dier uniek en is er nooit sprake van vervangen.
      Mooi inzicht deel je trouwens over verlies! Zo probeer ik zelf ook naar te kijken inderdaad. De overledene zou nooit willen dat je je leven helemaal on hold zet, dus is het goed om er naast de rouw ook momenten te zijn waarop je geniet van iets wat wél leuk en fijn is. Zonder schuldgevoel het liefst 🙂

  3. Nikita 12 april 2022 op 12:05 pm - Beantwoord

    Ik heb ook met de rouw te maken gehad en nog steeds, maar op een heel andere manier. Je hebt wel gelijk met de dingen die je hierboven zegt. Wat mij de laatste tijd veel bezighoudt, ik ben bezig met trauma’s te verwerken. Iemand die in 2019 overleed waar ik een hele goeie band mee had supporterde toen al om ermee aan de slag te gaan, alleen had ik er niet genoeg lef voor om open over te praten. De dag van vandaag doe ik dat wel, ga ik elke dag gevechten aan met mijn trauma en sommige win ik zelfs al. Ik zou zo graag vertellen aan haar dat ik ermee bezig ben en hoe goed het ermee gaat. Stiekem weet ik dat ze daarboven wel supportert voor me, dat kan niet anders. Dat jaar was ik ook net gestopt met mijn studie en later ging ik naar de opendeurdag van mijn middelbare school en ‘s avonds wilde ze alle verhalen horen omdat ze wist hoe bijzonder mijn schooltijd voor me was. En hoeveel het voor me betekende dat ik kon gaan. Het was zo bijzonder om te zien hoe blij ze voor me was en dat was en is een band die je gewoon maar een keer in je leven meemaakt. Ik ben dankbaar voor elk moment dat ik daar heb doorgebracht bij haar en voor elke lachbui.

    En naast die rouw ervaar ik ook mijn rouw om mijn gezondheid natuurlijk. Er zijn dagen dat ik dans en lach door het leven, er zijn dagen dat ik vooral wanhopig of bang ben. Twee weken geleden was ik aan het werk, aan het aanvullen en twee keer in hetzelfde rek liet ik twee dingen vallen. Breekbare dingen (gelukkig geen dure dingen) en dat was omdat de spier in mijn pols er een paar keer de brui aan gaf. Het zijn momenten zoals die die me heel erg bang maken. Ik krijg dan heel vaak de opmerking ‘ja maar je bent nog zo jong, de wereld ligt voor je open’. Als een manier van, het komt wel goed. En dat weet ik ook wel. Maar het is iets om zo jong ziek te zijn. Waar mensen spontaan dingen kunnen doen moet ik er vaak aan plannen. Ik hoor heel vaak van mensen dat ze vinden dat ik er heel sterk mee omga en op zich is dat een prachtig compliment. Maar veelal zien mensen niet de slechte momenten, wanneer ik mezelf moet bij elkaar rapen van de pijn of ‘s morgens na drie uurtjes slaap uit bed moet komen. Ik zei vroeger altijd dat dat mijn zwakste momenten waren, maar achteraf zijn dat juist mijn sterkste momenten want wat er ook gebeurt, ik zet (meestal) een lach op mijn gezicht en maak er het beste van.

    En voor jou lieve Romy, ik wens je ongelooflijk veel sterkte met je verlies. Ik schrok enorm toen ik op Instagram zo kort na elkaar zag dat twee dierbaren overleden. Ik weet heel zeker dat ze op een wolkje naar je kijken. Maar ik weet ook dat rouwperiodes helemaal niet gemakkelijk zijn. Zoals je zelf vertelt, soms ben je amper geraakt bij een realistische film maar doet iets kleins als een tandartsbezoek de tranen stromen. Rouw is zo’n complex en gek ding, maar tegelijkertijd ook mooi. Volg vooral je eigen ‘adviezen’ op want ik kon het niet beter verwoorden. Big hugs lieve Romy, weet dat ik heel veel aan je denk!

    • Romy 21 april 2022 op 10:38 pm - Beantwoord

      Bedankt voor je lieve en mooie berichtje, Nikita <3 Dat doet me heel veel.
      Wat prachtig om te horen wat die persoon voor jou heeft betekend! Ik snap dat het intens verdrietig is om haar nu niet meer hier te hebben en dingen niet te delen. Maar ik weet 100% zeker dat ze ontzettend trots op je is vanaf het wolkje waar zij is en vanaf waar ze altijd nog bij je is.
      Ook de rouw om je gezondheid is heel begrijpelijk. Het is niet meer dan logisch dat je soms ook intens verdrietig bent of door de pijn niet meer weet wat je moet. En zeker op momenten waarop je geconfronteerd wordt met wat niet meer kan, moet de situatie extra pijnlijk zijn. Ik vind het heel knap hoe je er ondanks alles het beste van maakt, maar ook juist dat je de mindere momenten er ook laat zijn. Je doet het goed, zowel op de momenten waarop je je krachtig voelt als op de momenten waarop de tranen rijkelijk vloeien <3

  4. Johanna 12 april 2022 op 1:17 pm - Beantwoord

    Heel mooi gezegd. Het is ook mijn ervaring, dat rouw voor iedereen anders is. En ook dat het verlies van een dierbare eens een plekje krijgt zonder steeds weer verdrietig te worden. In sommige culturen gaan ze van een jaar uit. En hebben ze ook mooie ritualen om samen te rouwen. Of dat iets is, weet ik niet. Maar wat ik ooit in Griekenland zag, dat ze op goede vrijdag een optocht (processie) hadden voor iedereen die in het afgelopen jaar iemand verloren had. Dat leek me eigenlijk een mooie gelegenheid om alle overledenen en het verdriet een plaatsje te geven. Helaas wordt in midden en noord Europa heel bizar tegen rouw aangekeken. Maar je hebt het goed beschreven. Heel veel sterkte met het verwerken van dit dubbele verlies!

    • Romy 21 april 2022 op 10:31 pm - Beantwoord

      Dank je wel voor je mooie reactie! Maar inderdaad, soms wordt er in Nederland (en misschien ook in andere landen) best bekrompen gedaan over rouw. Ik merk sowieso dat het best wel een taboe-onderwerp is. Niet bewust denk ik, maar meer omdat mensen er niet over durven te beginnen of bang zijn het verkeerde te zeggen misschien. Toevallig zag ik laatst een campagne van (volgens mij) de overheid om daar meer bewustzijn voor te creëren. Heel mooi dat ze dat doen!

  5. Zo simpel is dan geluk 13 april 2022 op 7:49 pm - Beantwoord

    Heel erg mooi geschreven. Rouwen, ik vind het vooral erg eenzaam, maar dat kom misschien ook doordat ik geen vrienden in de buurt heb. Niemand bij wie je spontaan even een kop thee kan drinken op een moeilijk moment. Mijn beste vriendin is nu een jaar geleden overleden en ik merk dat ik het nog steeds erg lastig vind. Er was geen uitvaart vanwege de coronaomstandigheden. Ook voelde ik me maar weinig gesteund door vriendinnen en vroeg al snel niemand er meer naar. Niemand die even bij mij langs kwam om me te steunen. Zelf vind ik het dan ook weer lastig om erover te beginnen terwijl we bijvoorbeeld gezellig aan het shoppen zijn. Kortom, het is pittig. Schreef er zelfs een blog over toentertijd.

    • Romy 21 april 2022 op 10:17 pm - Beantwoord

      Wat moet dat lastig en eenzaam zijn en zijn geweest inderdaad! Ik hoorde ook van de uitvaartondernemer dat mensen vaak alleen de eerste tijd na een overlijden vragen hoe het ermee gaat en het na een tijdje vergeten. Heel heftig eigenlijk!

      Als je zelf niet met rouw te maken hebt gehad, is het soms best lastig inschatten wanneer iemand daar behoefte aan hebt of mensen vinden het ook weleens lastig om het gesprek erover te beginnen. Tenminste, zo heb ik dat ook weleens gehoord van mensen om me heen die rouwen.
      Maar ook al voelt zo’n shopsessie niet als een passend moment, weet dat je er altijd zelf over mag beginnen. Het lijkt misschien ongemakkelijk, maar anderen vinden het vaak juist fijn als je zelf aangeeft dat je erover wil praten <3 Je hoeft het niet alleen te dragen en je mag om die arm om je heen vragen.

  6. Saskia 14 april 2022 op 11:32 am - Beantwoord

    Heel erg mooi geschreven! Gelukkig heb ik het nog weinig meegemaakt maar ben wel mijn opa en oma verloren waar ik close mee was. Heel gek inderdaad op de raarste momenten denk ik er ineens aan. Ben ook erg blij met alle herinneringen die ik hier in huis een plekje heb gegeven.

    • Romy 21 april 2022 op 10:09 pm - Beantwoord

      Wat mooi dat je door die herinneringen in huis de gedachten aan hen levend houdt <3 Rouw blijft toch een gek iets en het kan inderdaad net op de vreemdste momenten komen opzetten.

  7. Audrey 14 april 2022 op 7:32 pm - Beantwoord

    Wat een mooi artikel weer… Ik heb vroeger inderdaad wel geworsteld over “mogen” rouwen nav de relatie die ik met iemand had. Maar inderdaad: er is niemand die voor jou kan bepalen wat je mag voelen.

  8. Odetta 16 april 2022 op 2:18 pm - Beantwoord

    Er bestaat geen handleiding voor rouwen.
    7 jaar na het overlijden van mijn moeder heb ik nog steeds geen fotoalbum met haar foto’s gemaakt, ook al heb ik de foto’s uitgezocht.
    Is in oktober 8 jaar geleden sinds de vijftigjarige huwelijksfeest van mijn ouders in 2014 dat ik de foto’s heb bekeken.
    Het was haar laatste feest, een paar maanden voor haar overlijden. Iets wat zij per se nog wilde meemaken.
    Het zijn juist die kleine dingen die je het gevoel geven dat je in een lift zit en dat je ineens met een noodvaart terug in de tijd van herinneringen naar beneden dendert.
    Het is niet altijd verdrietig, het is heerlijk wanneer mijn moeder in mijn dromen verschijnt. Dan lijkt het net of zij er weer even is.
    Dat er een roze wolk of een regenboog in de lucht verschijnt en die ik als een teken van haar aanwezigheid beschouw.
    Ik geloof graag in deze tekens omdat deze tekens helpen het verdriet en het gemis minder te maken.
    Verder heb ik voor mijzelf op spotify een aparte playlist “songs for mama” gemaakt en zo nu en dan (zoals met moederdag of met haar verjaardag) luister ik hierna.
    Dit jaar zou ze in juli 80 jaar zijn geworden, maar zij blijft voor altijd 72.
    Maar ik ben haar zeer dankbaar dat juist zij mijn Mama was en ik heb heel veel van haar geleerd.

    • Romy 21 april 2022 op 9:58 pm - Beantwoord

      Wat een prachtig idee, die playlist voor op momenten waarop dat fijn voelt <3 Maar ik snap heel goed dat er zowel momenten zijn waarop je graag aan de herinneringen terugdenkt als momenten waarop je liever niet met bijvoorbeeld foto's geconfronteerd wordt.
      Wat je zegt over tekens, helpt mij ook heel erg. Ik heb dat ook met de moeder van Bart en met mijn opa en oma. Dat ik door kleine dingen weer even aan een van hen denk en dat dat fijn en vertrouwd voelt.

  9. Wendy (B) 30 april 2022 op 8:22 pm - Beantwoord

    Dit artikel raakt een gevoelige snaar bij mij…

Recente blogs

Blij Lijstje #17 | Opblaasbare sauna's, eenhoornappjes & lifehacks

23 januari 2020|Persoonlijk|

Van stiekeme kattenogen op productfoto's tot leedvermaak. En van verrassingen per post tot opblaasbare sauna's. De afgelopen tijd zat ik niet om fijne kleine dingen verlegen. Grappig eigenlijk dat ik niet veel bijzondere mijlpalen meemaakte, maar dat deze maand toch heel fijn voelt. Misschien is het "normale" van januari juist ook wel prettig na alle feestdagenhectiek en kerstverplichtingen. Tijd om weer eens een Blij Lijstje te maken! Dit zijn wat willekeurige dingen waar ik de afgelopen tijd nogal blij van werd.

15 plekken in Nederland die ik nog wil bezoeken

12 augustus 2019|Op reis|

De toerist in eigen land uithangen is bij mij inmiddels bijna uitgegroeid tot een hobby. Ik mag graag met mijn fotocamera om mijn nek het land door crossen. Op zoek naar plekken die ik nog niet ken en die soms zeker niet onderdoen voor exotische bestemmingen. De afgelopen jaren heb ik al veel mooie plekken in Nederland gezien, maar mijn bucketlist als toerist in eigen land blijft groeien. Dit zijn 15 bijzondere plekken in Nederland waar ik nog een keer naartoe wil gaan.

Here we go! | Ik ga op reis en ik laat thuis…

29 september 2017|Lifestyle, Persoonlijk|

Mijn propvolle koffer staat klaar, mijn Out of Office staat aan en mijn telefoon ligt aan de oplader. Wanneer ik dit schrijf, is het bijna zover: tijd voor een mini-vakantie. De afgelopen weken was het erg druk (op werk en thuis) en was het weer niet altijd even zomers. Maar nu jij dit leest, kan ik er dan echt een lang weekend tussenuit naar het nog steeds zomerse en zonnige Lissabon. Wat een heerlijk vooruitzicht is dat! Normaal gesproken stel ik hele waslijsten op met wat ik allemaal meeneem op reis. Maar dit keer is er ook het nodige dat ik vooral niet meeneem, juist om optimaal van mijn vakantie te kunnen genieten. 

Ga naar de bovenkant