14 ontprikkelen tips | Wat doe ik als HSP’er als ik overprikkeld ben?

ontprikkelen tips

Fantastisch leuk, zo’n weekend vol sociale verplichtingen. Ik geniet er heus met volle teugen van en vind het ook heerlijk om een dag lang te lachen, gieren, brullen met anderen. Maar ‘s avonds ben ik ook héél blij als ik weer in de auto naar huis zit. In mijn uppie, met alleen maar een podcast die tegen me aan kletst. Ik ben ongetwijfeld niet de enige die soms hard toe is aan een uurtje of zelfs een dag ontprikkelen. Of je nu HSP bent of om welke andere reden dan ook te veel prikkels op je afgevuurd hebt gekregen – dit zijn mijn 14 tips om te ontprikkelen.

Overprikkeld? Maak je eigen ontprikkelrecept!

Als ik na een ongelooflijk druk weekend om het minste of geringste huil of geïrriteerd raak door iets simpels als een snurkende kat, dan weet ik inmiddels hoe laat het is: overprikkeling. Ik heb dan te veel hooi op mijn vork genomen of mijn sociale agenda was gewoon iets too much. Ik houd zeker van sociaal doen, maar laad uiteindelijk het meest op van na die sociale activiteiten even enkel gezelschap hebben van me, myself and I. Als introvert en HSP’er staat ‘tijd voor mezelf’ absoluut tussen ‘goed slapen’ en ‘lekker eten’ op mijn lijstje met primaire levensbehoeften.

De ene keer ben ik een volleerd grenzenaangever, de andere keer mislukt dat totaal en ben ik mijn eigen grenzen ergens onderweg uit het oog verloren. Hoe dan ook, in zo’n situatie weet ik: ik moet even ontprikkelen. Door ervaring weet ik inmiddels wat daarbij voor mij wel en niet werkt. Die tip zou ik jou ook willen meegeven. Tast voor jezelf af wat jou helpt bij ontprikkelen. Wat heb jij nodig? Waar word jij blij en zen van? Wat maakt jouw hoofd leeg? En wat kost je juist energie en kun je dus beter uit de weg gaan?

Wat te doen om te ontprikkelen?

Hieronder deel ik 14 dingen die niet op mijn ontprikkelrecept mogen ontbreken. Wie weet zit er toevallig dé tip voor jou bij. Zo niet, kijk dan wat je wél fijn zou vinden en maak daar een lijstje van. En zorg ervoor dat jij jezelf in overprikkelde toestand een paar van de ingrediënten van jouw ontprikkellijstje kunt geven. Want jij voelt als geen ander aan wat jou helpt om je prikkeling naar beneden te krijgen.

  1. Me, myself and I. Als ik zwaar overprikkeld ben, komt dat vaak doordat ik te veel sociale dingen achter elkaar heb gepland of veel bezig ben geweest met “leuk/lief/slim/fijn zijn” voor andere mensen. Dan wil ik eigenlijk maar één ding: in mezelf keren. In het verleden liep het hier bij mij vaak in de soep. Na twee buiten-de-deur-afspraken en drie telefoongesprekken was ik gesloopt en kon ik het bijna niet opbrengen om ‘s avonds bij het eten ook nog gezellig te doen met een mee-eter aan tafel. Nu zorg ik na een overprikkelende dag voor alleentijd. Ook door soms gerust iets af te zeggen. Geef het aan als je tijd alleen nodig hebt en denk in mogelijkheden om dat voor elkaar te krijgen. Kijk of je thuis kunt werken, probeer calls niet na een druk weekend te plannen en verschuif een etentje naar een dag later.
  2. Oortjes in. Niet altijd kun je de situatie prikkelvrij maken. Soms moeten er nu eenmaal bouwlui door je huiskamer banjeren, kun je je partner niet ontzeggen om overenthousiast te supporten bij die megabelangrijke kwalificatiewedstrijd voor het EK of heb je gewoon pech dat je een hard blaffende buurhond hebt. Wat je wel kunt doen om op zo’n moment minder last te hebben van prikkels, is je in je bubbel terugtrekken. Oortjes in dus! Ik zweer zelf bij mijn Apple-oortjes, maar weet dat mijn broertje lyrisch is over zijn noise-cancelling koptelefoon. Met Study Music op YouTube op kan ik zelfs door drilboren en klikkende pennen (de horror!) heen werken. Het fijne aan oortjes is ook dat je praatgrage collega je minder snel zal storen voor de zoveelste weekendbespreking.
  3. Snuif de buitenlucht op. Wandelen en fietsen zijn mijn nr. 1 manieren om een drukke werkdag of een heleboel indrukken van me af te schudden. Met de wind in mijn haren en mijn blik op de natuur kom ik helemaal tot rust. Het is voor mij ook dé manier om niet de hele dag achter schermen geplakt te zitten. Tijdens het lopen of fietsen zit mijn telefoon namelijk goed verstopt in mijn tas.
  4. Schrijf je vrij. ‘t Zal eens niet. Als tikgraag persoon gebruik ik schrijven als medicijn voor bijna alles. Ook om te ontprikkelen vind ik het een ideale methode. En dat op twee manieren. Ten eerste pen ik graag rondvliegende moet-ik-nog-iets-mee-gedachten ergens in een notitieboekje neer, zodat ze niet door mijn hoofd blijven vliegen. Ten tweede vind ik het fijn om ervaringen van me af te schrijven. Soms giet ik ze in een blogartikel, soms maak ik er een krabbeltje van dat niemand anders onder ogen krijgt dan ikzelf.
  5. Lijstjes en prio’s. Overprikkeling kan bij mij ook ontstaan doordat mijn hoofd een warboel van “moetjes” is. Kortsluiting! Op zulke momenten helpt maar één ding mij om te ontprikkelen: lijstjes maken en prioriteiten uitdelen. Dan bepaal ik eerst waar ik NU iets mee moet en kijk ik ook of ik met al die dingen wel echt wat “moet”. Misschien kan ik bijvoorbeeld ook gewoon een versgebakken taart bij Jumbo halen in plaats van zelf voor keukenprinses te spelen voor een verjaardag. Vervolgens plan ik die dingen in mijn agenda in. Vaak blijkt dan dat je helemaal niet zoveel moet als je hoofd je aanpraat.
  6. Lezen (bij voorkeur in bed). Als ik overprikkeld ben, schiet de adrenaline door mijn lijf. Ik ben doodmoe, maar slapen gaat no way lukken omdat ik daarvoor een te vol hoofd heb. Op zulke momenten grijp ik graag naar een goed boek. Een kwartiertje of een half uur lezen in bed doet wonderen bij mij. Het helpt om mijn hoofd rustig te maken en de adrenaline enigszins te temperen. Daarna slaap ik een stuk beter.
ontprikkelen tips
  1. Hersenloze activiteiten. Noem me gek, maar ik vind dingen als schoonmaken of opruimen heel rustgevend als ik een drukke sociale dag achter de rug heb. Dat zijn namelijk activiteiten waar ik niet mijn hoofd bij nodig heb, terwijl mijn hoofd ook weer niet zó leeg is dat ik alsnog aan tienduizend dingen ga denken. Dat soort activiteiten zijn goud waard. YouTube-video’s kijken of fotograferen werkt daarvoor bij mij ook heel goed trouwens.
  2. Stoom afblazen bij anderen. Dit vond ik altijd wat tegenstrijdig. Na een drukke sociale dag is mijn eerste neiging om mezelf nog net niet in een hutje op de hei op te sluiten. Even rust in de tent! Maar soms werkt het juist goed, ook als je HSP of introvert bent, om met iemand te praten die je vertrouwt, vooral als je net iets vervelends hebt meegemaakt. Ik vind het bijvoorbeeld juist fijn om dan met Bart de dag door te nemen of een vriendin te bellen en mijn hart te luchten. Soms word ik daar véél rustiger van dan als ik in mijn eigen hoofd maar cirkeltjes blijf draaien.
  3. Creabea’en. Tekenen, schilderen, diamondpainting, fotograferen, Origami, kaarten maken? Kan allemaal! Creatief bezig zijn kan een geweldige afleider voor je hersenen zijn. Die truc pas ik dan ook graag toe om te ontprikkelen. En dat nog naast het feit dat creabea’en gewoon een heel leuk tijdverdrijf is. Waar ik zelf ook altijd op let, is dat ik op zulke momenten de lat voor mezelf niet te hoog leg. Dus focus op het creatief bezig zijn, niet op een museumwaardig resultaat behalen.
  4. Adem in, adem uit. Van ademhalingsoefeningen word ik verbazingwekkend “zen”. De oefening die ik doe, is supersimpel. Ga ergens liggen en leg je handen op je onderbuik. Sta eerst 4 minuten stil bij alle geluiden die je om je heen hoort. Breng daarna je aandacht naar je ademhaling. Ervaar hoe je buik op en neer gaat en kijk of je je ademhaling nog trager kunt maken. Houd dat een minuut of 5 vol. Daarna voel je je vast een stuk rustiger.
  5. Opruimen. Losse rommeltjes door het hele huis en lades die niet meer dicht kunnen helpen bij mij niet mee om de rust terug te vinden. Een van de eerste dingen die ik daarom doe om te ontprikkelen, is opruimen. Alles wat in het zicht ligt, berg ik op de originele plek op. Vaak kan ik na een korte opruimsessie van 10 minuten alweer met een uitgerust en minder overprikkeld hoofd verder met waar ik mee bezig was.
  6. Vermijd nieuwe prikkels. Belt iemand je op terwijl je net al je energie hebt gegeven in drie andere gesprekken? Laat je telefoon overgaan en bel terug op het moment dat jij wel de rust hebt om je aandacht bij het gesprek te houden. Vraagt een vriendin je mee naar de bioscoop? Zeg ‘nee’. Je kunt niets meer veranderen aan de te drukke dagen die je achter de rug hebt, maar je kunt wel voorkomen dat je een extra portie prikkels op je bordje krijgt.
  7. Tandje minder. Ga niet op een holletje naar de supermarkt, maar wandel langzaam. Spring niet snel, snel onder de douche, maar pak alle verrukkelijk ruikende flessen die je maar hebt staan en maak er een uitgebreide douchebeurt van. Als je je tempo verlaagt, krijg je ook minder prikkels en frustratie erbij. Althans, dat geldt voor mij.
  8. Dans. Alsof niemand naar je kijkt. Zet je lievelingsmuziek aan, draai rondjes door de kamer (niet te enthousiast; EHBO-bezoekjes zijn niet bepaald ontprikkelend!) en maak alle gekke moves die je maar wilt. In je uppie, op de maat of niet. Gewoon omdat gek doen en de wereld voor jezelf hebben soms alles is wat je nodig hebt.

Wat helpt jou om te ontprikkelen?

tips om te ontprikkelen

Volg:
Deel:

13 Reacties

    • Romy
      Auteur
      12 juni 2021 / 08:01

      Wat goed dat je inmiddels weet wat jou helpt tegen ontprikkelen! Je agenda wat leger maken kan al enorm helpen inderdaad.

  1. 10 juni 2021 / 09:05

    Ook ik ben snel overprikkeld en heb dan weer tijd nodig om op te laden. Lezen helpt mij daarbij enorm en ook bloggen geeft mij rust. Lekker even een warme douche kan ik ook blij van worden of even lekker een serie kijken.
    Zo simpel is dan geluk blogde over…Doktersassistent of vaccinatielijn?

  2. 10 juni 2021 / 09:29

    Nou ben ik zelf iemand die me makkelijk kan afsluiten voor irritante geluidjes en ben ik ook veel minder introvert dan mensen denken, maar het lijkt me inderdaad goed om voor jezelf te kunnen bepalen wat je helpt.
    Vorig jaar wred het huis naast ons grondig verbouwd, waarbij vloeren werden uitgehamerd, muren werden afgebroken en er vaak nogal luit bovenuit een radio klonk met nét niet mijn type muziek. Ik werd daar dan wel een beetje moe van (eh, nee, ik werd er behoorlijk chagerijnig van…). Omdat ik me overdag zo hard moest concentreren om die overlast te negeren, zorgde ik voor voldoende rust in de avond en ochtend. Dat hielp, maar oh, wat was ik blij dat het na 3 maanden (3 friggin’ maanden!!) over was.
    Nu merk ik dat een van de dingen waar ik erg bij gebaat ben niet alleen een boek lezen is, of een filmpje kijken, maar ik kan ook enorm genieten om in mijn uppie me onder de mensen te begeven, zonder dat ik dan sociaal en leuk hoef te zijn. Dus lekker naar een winkelcentrum. En in mijn eentje. Heerlijk. En dat kan ook steeds meer en veiliger :)

    • Daenelia
      10 juni 2021 / 09:30

      omg, de typos… mijn frustratie over de verbouwing kwamen duidelijk weer bovendrijven…

    • Romy
      Auteur
      12 juni 2021 / 08:00

      Oh jeetje, zo’n verbouwing naast je lijkt me ook the hell. Zeker zó lang! Ik vond het al heftig om een paar weken in de verbouwperikelen (van onszelf en de buren aan alle kanten) te zitten laatst, maar drie maanden moet al helemaal uitdagend zijn. Goed dat je juist in die periode soms rust voor jezelf hebt genomen.
      Enne, dat graag in je eentje onder de mensen zijn zonder sociale verplichtingen vind ik inderdaad ook fijn. Ik kan er bijvoorbeeld echt van genieten om door Amsterdam te lopen met heel veel mensen om me heen, maar tegelijkertijd toch lekker in mijn eigen bubbel te zijn.

  3. 10 juni 2021 / 10:39

    Heel herkenbaar! Ik ben ook een introvert en ik heb ook het liefst niet 3 dagen afspraken achter elkaar. Vooral toen ik thuis woonde was ik altijd zo blij als ik eens een avondje niks had en gewoon lekker op mijn kamer kon zitten en schrijven! De laatste jaren weet ik het gelukkig goed te doseren. Ik plan nu maar hooguit 3 tot 4 afspraken per week, en dan maar een dagdeel. Wat dat betreft is de coronacrisis best goed voor introverte mensen zoals jij en ik! Ik laad nog steeds het beste op met oortjes in, muziek luisteren en lekker schrijfsels tikken. Heerlijk in mijn eigen bubbeltje :)
    Lianne blogde over…Schrijfblog #2: Zo maak je je boek altijd af

    • Romy
      Auteur
      12 juni 2021 / 07:57

      Wat goed dat je je afspraken nu veel beter kunt doseren door de week heen! Het helpt inderdaad al heel erg om een afspraak maar een dagdeel te laten duren en niet te veel te plannen in een week. In je bubbel zitten is als introvert gewoon zó fijn. En stiekem vind ik het ook wel prima dat dat door corona soms iets makkelijker is dan in het pre-corona-tijdperk ;)

  4. Johanna
    10 juni 2021 / 11:41

    Heel herkenbaar. Mijn probleem is vooral als ik niet mijn eigen gang kan gaan, maar op een ander of iets moet wachten, die/dat zich niet aan een planning houdt. Ik raak dan extreem gefrustreerd. Verder doceer ik de afspreken nog sterker als voor corona. En ook telefoontjes, die me niet passen, bel ik later terug. Wat ik doe om weer mezelf te worden, vluchten naar mijn atelier. Mijn plek, waar niets moet en alles kan. En van een slapende of snurkende poes raak ik zeker niet overprikkelt, maar vind dat altijd extreem ontspannend. Een bedelende poes is natuurlijk iets anders. Succes!

    • Romy
      Auteur
      12 juni 2021 / 07:53

      Mooi dat jij tijdens de coronaperiode afspraken en telefoontjes meer bent gaan doseren. Dat herken ik helemaal. Wat dat betreft heeft deze pandemie me wel echt laten inzien dat ik introvert ben en bepaalde behoeften aan alleentijd heb.
      Enne zo’n snurkende kat kan inderdaad ook wel wat ontspannends hebben. Ik vind het sowieso altijd énorm schattig ;)

    • Romy
      Auteur
      12 juni 2021 / 07:51

      Je eigen ontprikkelrecept kennen en jezelf dat recept ook echt toedienen, zijn inderdaad wel echt twee verschillende dingen. Ik heb ook momenten dat ik wéét dat ik een afspraak beter kan afzeggen, maar dan toch maar doorzet (en daar later eigenlijk altijd spijt van heb). Ach, door soms iets onhandig aan te pakken, word je er ook stap voor stap steeds ietsje beter in ;)

  5. 12 juni 2021 / 12:12

    Veel van deze dingen zijn herkenbaar. Wat voor mij ook goed werkt is in bad gaan of veel te lang douchen. Geen idee waarom, maar het werkt zo goed dat mijn man soms als ik mega overprikkeld ben zelfs zegt, ga eerst maar even douchen dan ben je daarna rustiger haha :)
    Anouk blogde over…Gek van mezelf – Alwin Ritstier (boekrecensie)

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge