te groot verantwoordelijkheidsgevoel

Te groot verantwoordelijkheidsgevoel? 9x Dit is niet jouw verantwoordelijkheid!

  • 29 juni 2022
  • 12 Reacties

Verantwoordelijkheidsgevoel – veel mensen vinden het een mooie eigenschap. Is het ook grotendeels. Maar ik weet zelf dat het je ook aardig in de weg kan zitten als je er té veel van hebt. Van alle karaktertrekken die ik heb, is dit degene die ik soms heel graag in een vacuüm gezogen pot zou stoppen om ergens ver weg in een container te dumpen. Het is hartstikke lastig en energieslurpend als je je verantwoordelijk voelt voor alles en iedereen. Hoe kom je van een te groot verantwoordelijkheidsgevoel af en houd je meer ruimte over voor wat wél jouw pakkie ‘an is? Kijk of je deze 9 verantwoordelijkheden van je bordje kunt tillen!

Verantwoordelijkheidsgevoel: soms je talent, soms je valkuil

Verantwoordelijkheidsgevoel is op zich geen slechte eigenschap. Als niemand verantwoordelijkheidsgevoel zou hebben, zou het op kantoor een zooitje zijn, zou iedereen afspraken missen en zou je wasmand permanent uitpuilen. Ook coaches hameren er graag op. Je bent zelf verantwoordelijk voor jouw geluk. Alleen jij kunt de knoop doorhakken. Niemand anders kan het doen behalve jij. Zonder enig verantwoordelijkheidsgevoel zou je maar moeten hopen op een redder in nood, die niet altijd zomaar spontaan langskomt. Dus helemaal top dat jij zelf de regie neemt.

Maar als je erin doorschiet en elk mogelijke probleem in jouw rugzak stopt of op je takenlijst zet, dan wordt het een ander verhaal. Dat is de kant die het bij mij in het verleden weleens op is gegaan. En als ik mezelf soms niet streng toespreek, zou ik er nog steeds vaker in meegaan dan me lief is. Gelukkig lukt die strenge zelftoespraak me steeds beter.

Verantwoordelijk zijn vs. je te verantwoordelijk voelen

Goed om te weten: er is een verschil tussen de dingen waar je werkelijk verantwoordelijk voor bent en het schepje dat je daarbovenop doet door je voor meer dan dat verantwoordelijkheidspakket verantwoordelijk te voelen

Je bént verantwoordelijk voor de wasmand, de dingen op je takenlijst, de belastingaangifte die op tijd gedaan moet zijn en op tijd je bed uitkomen om je vroege werkafspraak niet te missen. Maar zodra je je verantwoordelijk voelt voor meer dan je echte verantwoordelijkheden, kan het je valkuil worden dat jij alles spontaan op je bordje gooit.

Een voorbeeld

Een voorbeeld waar ik mezelf weleens schuldig aan heb gemaakt. Een collega belt je om vijf uur ‘s middags met de vraag “Joh, ik ben er vanavond niet, maar we moeten iets nog vandaag afmaken. Ik weet dat je het druk hebt, maar kun je dit alsjeblieft vanavond oppakken? Mij lukt het niet!”.

Jouw verantwoordelijkheid is het op zich niet. Die opdracht staat niet in jouw agenda, maar in die van je collega. Het bedrijf valt niet om als je het niet doet. Bovendien werk je in principe ‘s avonds niet, dus je hebt zelfs alle reden om ‘nee’ te zeggen. Je bent eigenlijk ook wat moe en hebt helemaal niet de puf om nu nog een beleidsstuk te moeten maken op je vrije avond. Toch doe je het. Want als jij het niet doet, wie doet het dan? En je wilt toch je collega te vriend houden. Dat je collega nu op een gezellige verjaardag zit terwijl jij je vrije avond opoffert, vergeet je voor de gelegenheid maar even.

te groot verantwoordelijkheidsgevoel

Wat als verantwoordelijkheidsgevoel je valkuil wordt?

Dat je je verantwoordelijkheid neemt voor de wasmand en voor een belangrijke haastklus is helemaal top. Maar wat als jij je altijd verantwoordelijk voelt voor elke werkklus die niemand anders oppakt? Als je het gevoel hebt dat jij voor het geluk van anderen te zorgen hebt? Als je elke keer een sprintje trekt wanneer er iets met een bekende aan de hand is, ook als je de energie voor sprintjes niet meer hebt?

Ik heb daar op meerdere punten in mijn leven last van gehad. En nog steeds, als ik niet oppas. In mijn eerste baan voelde ik me zo verantwoordelijk voor alles wat er speelde (terwijl je als junior communicatiemedewerker niet echt dé baas met het dikke salaris bent die het allemaal maar moet doen). Ik kwam gerust op een vrije dag alsnog naar kantoor, hield mijn mailbox 7 dagen per week non-stop in de gaten en kon de woorden “Nee sorry, dat gaat niet lukken!” onmogelijk over mijn lippen krijgen. Nog steeds vind ik het lastig om mensen teleur te stellen op werkgebied, al doe ik het wel vaker dan toen.

Verder steekt mijn verantwoordelijkheidsgevoel vaak de kop op in groepen. Als HSP’er merk ik het snel als iemand in een groep zich niet op zijn gemak voelt. Ook in dat soort gevallen trek ik al snel de verantwoordelijkheid naar me toe. Al is het maar in gedachten. Heb ik misschien iets gezegd wat diegene raakte? Kan ik iets doen om de sfeer te verbeteren? Zo kan ik met een rotgevoel ergens vandaan komen terwijl dan later blijkt dat diegene gewoon een baaldag had vanwege haar gestolen fiets.

Waarom je die valkuil niet wilt?

Een te groot verantwoordelijkheidsgevoel zorgt ervoor dat je altijd aan staat. Stel je voor dat iemand iets van je nodig heeft! Je tijd wordt vaak opgeslokt door verwachtingen en verzoekjes van anderen. Bovendien baseer je je keuzes op wat anderen verwachten. Pleasen dus. Als je maar lang genoeg doorgaat, vergeet je misschien zelfs wat jij wilt. Wellicht geef je jezelf ook de schuld van negatieve gebeurtenissen, met als gevolg dat je zelfvertrouwen een deuk oploopt. Een hoop ellende waar ik vooral als begintwintiger tegenaan liep, en waarvan ik heel blij ben dat ik er nu minder last van heb.

Conclusie: niet alles ligt op jouw bordje

Problemen zullen er altijd zijn. Op het werk, in je familie, bij je vrienden, in relaties, in de maatschappij… Maar niet voor elk spoedklus op het werk, relatieshizzle van vriendinnen of SOS-appje in een groepsapp hoef jij direct op te springen. Niet elk probleem dat speelt is jouw verantwoordelijkheid. En eerlijk, hoe erg iemand er ook doorheen zit, het is ook niet altijd aan jou om met een Kleenex-doos onder je arm binnen tien minuten voor de deur te staan

Ik heb zelf gemerkt dat er maar één manier is om dat grote verantwoordelijkheidsgevoel stukje bij beetje te laten afbrokkelen. Dat is jezelf soms een momentje vrij gunnen van de verantwoordelijkheden die je prima van je bordje kunt mikken.

te groot verantwoordelijkheidsgevoel 3

9 dingen waar jij NIET verantwoordelijk voor bent

Welke verantwoordelijkheden kun je van je bordje schuiven? Dit zijn 9 dingen waar ik kritischer naar ben gaan kijken. Stuk voor stuk situaties waarvan ik nu – de ene keer beter dan de andere keer – inzie dat ze niet altijd (vaak niet!) mijn zorg zijn. 

Je bent niet verantwoordelijk voor…

  1. …het voorkomen van teleurstelling. Sommige keuzes brengen nu eenmaal teleurstelling met zich mee. Geen baas zal het leuk vinden als jij je biezen pakt. Je partner zal het vervelend vinden als jij een avond doorwerkt terwijl er eigenlijk een Netflix-en-popcorn-avond gepland stond. Maar je kunt niet koste wat kost teleurstelling voorkomen. Als je dat zou doen, zou je tien klonen van jezelf nodig hebben om overal tegelijk te kunnen zijn en alles maar te kunnen. Of je zou heel hard op een burn-out afrennen.
  2. …het geluk van ieder ander. Hoe graag je ook iemand anders gelukkig wilt maken, de verantwoordelijkheid voor iemands geluk ligt uiteindelijk bij de persoon zelf. Hoe meer jij in je grote verantwoordelijkheidsgevoel kruipt, hoe meer de ander in een relatie of vriendschap of op het werk zijn eigen verantwoordelijkheidsgevoel durft los te laten. Als een ander zich ellendig voelt, is het natuurlijk prachtig als je kunt helpen. Maar op een gegeven moment is jouw energietank op. Jij hoeft niet de rotzooi van een ander op te ruimen waarvoor diegene zelf met stoffer en blik aan de gang moet. Je kunt laten weten waar de stoffer en blik ligt, diegene aanwijzingen geven over hoe je het gebruikt en er zijn als het moeilijk is. Maar het opvegen van de rommel moet diegene uiteindelijk zelf doen.
  3. …de dingen waarvoor niemand anders zich verantwoordelijk voor voelt. Als niemand anders uit je familie iets regelt voor het kerstdiner, betekent het niet dat jij het maar moet doen. Als geen enkele collega zich verantwoordelijk voelt voor een nieuwbericht op de site, houdt dat niet in dat jij er je avond voor moet opofferen. Je kunt ook verantwoordelijkheden aan anderen geven of besluiten dat er dan maar een keer geen nieuwsbericht of geen kerstdiner komt. Nee, dat is niet arrogant. Besef dat jij je té verantwoordelijk voelt en dat je juist voor meer balans zorgt door een deel van jouw verantwoordelijkheden naar iemand te verschuiven.
  4. …taken die jij beter kunt dan de ander. Dat jij ergens nu eenmaal goed in bent, betekent niet dat je het ook móet doen. Ik had ooit aan een opdrachtgever aangegeven voor een bepaalde opdracht geen tijd te hebben. Vervolgens had diegene zelf de tekst geschreven, maar die was niet helemaal naar wens. “Kijk nu staat er dit. Jij zou dit honderd keer beter doen! Toe, kun je het niet even oppakken?”. Ik bekeek de tekst en voelde me direct alsnog verantwoordelijk om er de uren in te steken die ik niet had. Dat terwijl ik nu zou denken: “Dan maar niet perfect. Het lukt mij niet, en het is niet aan mij om het probleem op te lossen.” Dat geldt voor meer situaties. Laat los dat het perfect en op jouw manier moet. Ben je niet zo te spreken over het poetswerk van je partner? Ga dan niet alsnog alles zelf doen, maar probeer de ander te leren om het beter te doen (of laat je eigen hoge lat zakken). Geef ook junior-collega’s op het werk een kans. Misschien doen ze het niet op jouw manier. Let it go, let it go en besef dat iedereen het moet leren. 
  5. …het humeur van de mensen om je heen. Dat je vriendin er strontchagrijnig bij zit tijdens een verjaardag, betekent niet automatisch dat jij haar maar moet opvrolijken. En als je broer zichtbaar aangedaan is zonder dat je weet waarom, houdt dat ook niet in dat jij iets verkeerds hebt gezegd. Laat los dat het jouw schuld is als iemand uit zijn hum is. Weet jij veel wat er speelt! Misschien heeft diegene er net een korte nacht met huilbaby op zitten of is haar lievelingsvaas van de tafel gevallen. Laat het bij de ander! 
  6. …vervelende reacties op jouw keuzes. Het is niet erg als anderen niets begrijpen van jouw beslissing. In een wereld met miljarden mensen is de kans klein dat jouw achterban bij elke keuze cheerleadend achter je staat. Als jij zelf maar 100% van je keuzes overtuigd bent. Dus laat het gaan als je buurvrouw vindt dat je iets echt niet kan maken of als je schoonmoeder het “zelf anders had gedaan”.
  7. …*tsjirp tsjirp*-komt-geen-reactie-op-momenten. Ken je dat? Dat niemand in een groepsapp reageert op de vraag wie vriend Piet zonder auto even kan wegbrengen naar het station in Lutjebroek, en dat jij dan denkt “Oké, ik doe het wel wéér!”. Prima om dat een keer te doen, maar voel je niet altijd de verantwoordelijke als het verder akelig stil blijft. Je mag het laten sudderen bij de rest om te zien of anderen zich verantwoordelijk laten voelen. En zelfs als niemand dat doet, hoef jij niet degene te zijn die dan maar toehapt. Als jouw energietank leeg is of als je simpelweg andere plannen hebt (waar een avond Netflixen ook onder valt), is het ook oké om niets te zeggen en niet naar Lutjebroek te sjezen. 
  8. …voor het voorkomen van fouten bij anderen. Je kunt mensen om je omgeving niet altijd tegenhouden om verkeerde keuzes te maken. Je kunt tips geven en jouw mening delen. Maar laat de ander ook vrij en laat dingen los. Mensen moeten fouten kunnen maken. Daarvan leer je vaak het meest. Bovendien scheelt dat jou verantwoordelijkheidsgevoel voor iets wat niet jouw taak is. 
  9. …perfectie. Soms valt er al een lading verantwoordelijkheid van je bord zodra het niet meer perfect hoeft te zijn. Jij bent niet altijd verantwoordelijk voor een spic en span huis, communicatie waar geen speld tussen te krijgen is of verjaardagscadeaus waar alle monden van openvallen. Laat los dat het perfect moet zijn, en laat los dat jij degene bent die dat moet doen. Probeer je perfectionisme een tandje lager te laten zingen.

En onthoud

Dus: verantwoordelijk ben je niet altijd, ook al voelt het wel zo. Bescherm jezelf als jij al snel geneigd bent duizend ballen in de lucht te houden en je ook nog verantwoordelijk voelt om geen enkele bal op de grond te laten vallen. Het is oké. En vergeet niet:

  • Pas als jij een deel van je verantwoordelijkheid laat varen, kunnen anderen zich voor dat stukje verantwoordelijk voelen.
  • Jij bent net zoveel waard als ieder ander. Behandel jezelf niet als de schoenveeg die de restklusjes moet opknappen waar anderen geen zin in hebben. Gun jezelf net zoveel als je anderen gunt. 
  • Moet het echt nu? Het kan best zijn dat iets moet gebeuren, maar misschien kan het wachten tot een later moment. Probeer jezelf te ontlasten als het te veel is. 
  • Weet dat jij niet die super(wo)man hoeft te zijn die het allemaal maar alleen kan. Ook jij mag om hulp vragen, verantwoordelijkheden laten vallen of er soms doorheen zitten. Laat je schaamte daarover los en gun het jezelf om soms even klein te zijn
  • Grenzen aangeven is geen kwestie van zwakte. Het is juist sterk als jij eerlijk laat weten wat wel en niet past. Niemand kan dat aanvoelen. Pas als jij voor jezelf opkomt en zegt wat je werkelijk wilt en wat niet, kunnen anderen daar rekening mee houden. Dat jij je grenzen eerlijk aangeeft – dát is dan weer een verantwoordelijkheid die wél op jouw bordje ligt. 

Heb jij last van een te groot verantwoordelijkheidsgevoel?

verantwoordelijk
blogger romy vakervrolijk

Door Romy

Tikgrage theeleut. Nooit uitgekletst. Ik inspireer je graag om vaker vrolijk in het leven te staan. Dat doe ik door goudeerlijke en persoonlijke teksten te schrijven en liefdevolle tips te delen. Mét een vleugje humor.

Meer over mij

Ik ben benieuwd wat jij vindt…

  1. Audrey 29 juni 2022 op 7:53 am - Beantwoord

    Heel mooi artikel! Vooral het humeur en de groepsapp zijn herkenbaar. Ik merk ook dat ik er onrustig van word als er niet duidelijk is wat de verantwoordelijkheden zijn. Ik los dat tegenwoordig meestal op door dan hardop uit te spreken: oke, dus wie doet wat? En dan zeg ik er direct achteraan dat ik deeltje X kan oppakken en de rest niet, of dat ik er helemaal geen ruimte voor heb.

    • Romy 6 juli 2022 op 8:13 am - Beantwoord

      Wat goed! Heel slim om het op die manier in de groep te gooien in plaats van zelf alle verantwoordelijkheid op je te nemen.

  2. Naomi 29 juni 2022 op 8:30 am - Beantwoord

    Zo mooi dit! Op veel punten herkenbaar. Vooral dat van die groepsapp, maar ik herken dat moment ook van vergaderingen op mijn vorige werk. Als er iets moest gebeuren, bleef het stil. Tja, dan deed ik het wel. En ja, natuurlijk wist ik: iedereen weet nu dat als je maar niks zegt, pakt Naomi het wel op. Maar het wordt een patroon. En anders gebeurde het niet. Mijn te grote verantwoordelijkheidsgevoel kon dat niet hebben.
    Inmiddels leer ik dat, zoals jij ook schrijft, een avondje bankhangen óók een afspraak is. Met mezelf en daardoor zeer belangrijk.

    • Romy 6 juli 2022 op 8:12 am - Beantwoord

      Mooi dat je nu afspraken met jezelf (terecht) zwaarder laat wegen! Zo lastig eigenlijk hoe verantwoordelijkheid nemen soms echt een patroon kan worden. Inderdaad, andere mensen merken dat jij het waarschijnlijk wel doet, waardoor je zelf ook steeds meer druk voelt om het maar op te pakken.

  3. Daenelia 29 juni 2022 op 9:34 am - Beantwoord

    Pfffft, ik ben zélfs niet verantwoordelijk voor de wasmand. Kom op zeg, ik woon niet alleen en dan nog. (Ik ben namelijk ook niet van de kleine wasjes – zonde van de halfvolle machine – ik gooi echt alles in de machine als ik een volle mand heb of direct als het bed is afgehaald.)
    Vroeger was ik wel een beetje zo. Maar in de loop der tijd maakte sommige mensen mij verantwoordelijk voor zaken die echt niet voor mij waren en deden dan zelf alleen de dingen die zij leuk vonden of …. niks. Ja, hallo. En de eerste paar keer dat je nee zegt is heel vervelend. En mensen hebben daar dan een mening over.
    Er mag natuurlijk best een balans zijn, waarbij je soms dingen doet die niet in je ‘takenpakket’ horen, maar dat moeten echt uitzonderingen blijven. Als zoiets (op je werk) ineens in je takenpakket wordt gestopt is het tijd om bijvoorbeeld over je nieuwe salaris en job description te onderhandelen 😉
    (Tip dus voor van die spoedjes van klanten: zeg dat je het wel doet, tegen je nieuwe spoed-tarief. Gooi er dan 35% bovenop!)

    • Romy 6 juli 2022 op 8:03 am - Beantwoord

      Yes, de tip voor spoed-tarieven is een goede! Ik doe dat voor vaste klanten meestal niet, maar voor nieuwe opdrachten is dat wel een idee.
      En helemaal met je eens! Zodra je te veel doet wat buiten je takenpakket valt, is het tijd voor een goed gesprek.

  4. Simone 29 juni 2022 op 5:29 pm - Beantwoord

    Goeie vraag. Ik denk dat het er aan logt wat de situatie is. Maar ik denk wel dat ik op bepaalde momenten mezelf kan verliezen in verantwoordelijkheid.

  5. Lisa 30 juni 2022 op 7:08 am - Beantwoord

    O ja, heel herkenbaar. Er is een grijs gebied: niet je verantwoordelijkheid maar als je het niet oppakt loopt iets echt mis. Verder wel iets om vaker over na te denken.

    • Romy 6 juli 2022 op 8:02 am - Beantwoord

      Klopt, er zijn ook punten die je wel móet oppakken! Het blijft altijd afwegen wat je wel en niet kunt laten vallen, maar met een groot verantwoordelijkheidsgevoel is vaak de neiging om naast die nodige dingen iets te veel op je bordje te gooien 🙂

  6. Johanna 30 juni 2022 op 6:02 pm - Beantwoord

    Zeer herkenbaar. Maar op veel punten ben ik niet meer van de partij. Bij punt 3 vind ik wel, dat als het probleem van algemeen belang is, bijvoorbeeld iets hier in de flat, dan wil ik er nog wel eens achteraan gaan, omdat ik er ook “plezier” van heb. Maar dat geldt niet voor alles. Ik doe dan alleen iets, als ik het graag zou willen, niet omdat ik denk dat het “moet”. Soms helpt het al, om een vraag in de groep te gooien, en plotseling wordt er iets gedaan.
    Bij alles wat ik doe, kijk ik, wat mijn “profit” ervan is, dat kan ook plezier of gezelligheid zijn, en dus of ik heb wel of niet doe. Klinkt hard, maar is realistisch.

    • Romy 5 juli 2022 op 9:51 pm - Beantwoord

      Juist goed dat je op die manier naar mogelijke verantwoordelijkheden kijkt! Het is ook belangrijk dat je niet alleen alles doet voor het plezier van anderen, maar er ook regelmatig zelf óf plezier óf energie of iets anders uit haalt. Dat hoeft natuurlijk niet altijd. Maar het is ook niet de bedoeling dat je altijd dingen alleen maar voor anderen doet.
      Mooi dat je die balans hebt zo te lezen 🙂

  7. Johanne 30 juni 2022 op 8:50 pm - Beantwoord

    Oh, ik moet op veel van je genoemde punten even slikken. Omdat ik me vaak wel verantwoordelijk voel. Gelukkig kan ik het bij heel veel nog wegwuiven en weet ik waarom ik iets juist wel of niet moet doen, ook al druist dat even tegen het gevoel in.

Recente blogs

DIY: kaarten maken met tweedehands boeken

16 november 2016|DIY|

Afgelopen weekend liep ik door de kringloopwinkel, toen mijn oog viel op een hele rij oude boeken. Normaal gesproken loop ik daar straal voorbij, maar dit keer kreeg ik een spontaan idee voor een DIY. Meestal koop ik voor mijn kaarten vrij duur papier, maar eigenlijk zijn pagina's uit oude boeken ook prima als papier te gebruiken. Daarom laat ik je vandaag zien hoe ik met twee boeken deze herfstkaart maakte.

Favorieten der favorieten | Mijn beste aankopen en ontdekkingen uit 2020

29 december 2020|Lifestyle|

Elk jaar ontdek je wel van die producten, plekken, series en aankopen waarvan je denkt "Wauw, had ik die maar eerder ontdekt!". Ook in 2020 had ik dat regelmatig. Dit keer niet zozeer met geweldige plekken overal ter wereld, maar wel met fijne producten die ik vaak thuis liet bezorgen en met smakelijke etenswaren. De hoogste tijd om mijn grootste favorieten voor dit jaar weer in één artikel allemaal op een rij te zetten. Met onder andere mijn beste keukenhulpje, mijn favoriete spellen, mijn beste tweedehands aanwinst en de allerlekkerste dingen die ik dit jaar proefde.

Outfit | Mijn nieuwe Fabienne Chapot Mila jurk

23 juli 2020|Outfits|

En zo had ik opeens ongemerkt een half jaar geen nieuwe kleding gekocht. Je weet wel: corona enzo. Dat vond ik dus een uitstekende reden om mezelf na al die tijd iets extra moois cadeau te doen. Want toen bleek dat hét gele jurk in de sale was, kon ik me niet meer inhouden. Dat móest mijn nieuwe zomerjurk voor dit jaar worden. En wat voor één! Ik ben nogal in mijn nopjes met mijn nieuwe Fabienne Chapot Mila jurk. Geen goedkoopje, maar wel een goed koopje. Tijd om hem aan je te laten zien!

Ga naar de bovenkant