Omgaan met kritiek? Dat kun jij! (met deze 7 tips)

Altijd overladen worden met complimenten? Niets anders dan lovende woorden krijgen omdat je zo goed, slim, aantrekkelijk, leuk, sociaal én ook nog eens perfect bent? Tja, in het echte leven hoort kritiek op z’n tijd er toch echt bij, terecht of niet. Kritiek kan soms heel vervelend zijn, zeker als je je kritiek persoonlijk aantrekt. Ook voor mij is omgaan met kritiek altijd een leerschool geweest. Maar als het mij beter afgaat dan eerst, dan kun jij dat ook bereiken! Daarom deel ik 7 tips voor omgaan met kritiek. Doe er je voordeel mee (en vat het vooral niet te kritisch op!).

omgaan met kritiek tips

1. Bedank eerst voor de kritiek

Je eerste reactie bij kritiek is waarschijnlijk niet om “Dankjewel voor je input!” te zeggen. Toch kan dat een fijne manier zijn om op kritiek te reageren. Je laat daarmee blijken dat je de boodschap hebt ontvangen. Ook geeft zo’n eerste reactie je de gelegenheid om na te gaan of je wat met de kritiek wilt of kunt doen. Je laat immers nog in het midden of je het met de kritiek eens bent of niet. Probeer het eens!

2. Kijk “kritisch” naar kritiek

Kritiek is meestal gebaseerd op meningen. Als een ander iets op jou aan te merken heeft, hoeft dat niet per se terecht te zijn. Besef dat je het met kritiek oneens mag zijn. Sterker nog, soms verwachten kritiekgevers helemaal niet dat je hun kritiek direct aanneemt, maar vinden ze het juist fijn als je er zelf ook kritisch over nadenkt. Ha, geleerd op de universiteit!

Een voorbeeld: als tekstschrijver of redacteur komt het ongetwijfeld weleens voor dat mensen je schrijfstijl niet fijn vinden. Vindt iemand je zinnen te lang, je woorden niet goed gekozen of je gebruik van bijvoeglijk naamwoorden irritant? Dat kan natuurlijk. Maar dat betekent niet dat jouw schrijfstijl niet goed is. Jij kunt zo jouw redenen hebben om je tekst wel op deze manier te schrijven. Zoveel mensen, zoveel meningen. 

3. Laat de kritiek even bezinken

Wanneer je à la minute op kritiek reageert, komt het er niet altijd lekker uit. Misschien schiet je direct vol in de verdediging. Of wellicht maakt de kritiek je meteen zo onzeker dat je het gevoel hebt iets vreselijk fout te hebben gedaan. Nergens voor nodig, want één kritische reactie betekent allesbehalve dat. Laat kritiek liever even bezinken voordat je direct een kanonskogel aan felle woorden op de ander of op jezelf afvuurt.

Het beste is om kritiek even te laten bezinken. Ga bij jezelf twee dingen na:

  1. Vind jij dat de kritiek terecht is? Oftewel: zit er op z’n minst een kern van waarheid in?
  2. Kun je iets met deze kritiek? Zit er een boodschap in die jou verder helpt?

Als het antwoord op beide vragen ‘ja’ is, bedank de persoon dan voor zijn feedback en geef aan dat je daar iets aan hebt. Vraag eventueel om verduidelijking of ga door naar tip 6 hieronder.

4. Raakt iets je? Spreek het uit! 

Kritiek kan weleens hard aankomen, zelfs als het niet zo is bedoeld. Misschien raakt een bepaalde woordkeuze een gevoelige snaar bij jou. Of wellicht zegt iemand iets waar jij zelf ook al heel onzeker over bent, waardoor je het als een bevestiging van die onzekerheidsgevoelens ziet. “Zie je wel, ik doe nooit iets goed!”. Roept kritiek dat soort reacties bij je op? Check eventueel bij de kritiekgever hoe hij of zij de kritiek heeft bedoeld als jou dat helpt. Of geef aan wat de kritiek met je doet.

omgaan met kritiek tips

5. Laat kritiek waar je niets mee kunt los 

Was je antwoord op de twee vragen bij punt 3 ‘nee’. Dan kun je de kritiek maar beter laten varen. Een voorbeeld zijn de opmerkingen die ik als 16-jarige weleens naar mijn hoofd geslingerd kreeg van snotjochies (sorry, not sorry!) op straat. “Jeetje, wat ben jij lelijk!”. In die tijd zette zo’n opmerking mijn wereld op zijn kop. Inmiddels besef ik dat je met dat soort kritiek helemaal niets kunt (en dat niemand lelijk is, maar dat terzijde!). Dat soort opmerkingen kun je maar beter zo snel mogelijk loslaten. Ze zijn door de kritiekgever helemaal niet gegeven met het idee dat jij er iets mee kunt doen.

6. Zie opbouwende kritiek als nuttige feedback

In plaats van je aangevallen te voelen, kun je ook omgaan met kritiek alsof het een wijze les is die iemand je wilt meegeven voor de toekomst. Uitzonderingen daargelaten, is kritiek vaak niet bedoeld om jou een naar gevoel te bezorgen. Dat geldt bijvoorbeeld voor opbouwende kritiek op het werk. Zo kreeg ik op mijn vorige werk ooit te horen dat ik vrij zacht sprak aan de telefoon. Daar was ik me helemaal niet van bewust. Dankzij die kritiek kon ik er wat aan doen en kon ik oprecht dankbaar zijn dat mijn manager me daarop had gewezen.

7. Omgaan met kritiek? Blijf er niet in hangen!

En vergeet vooral niet om kritiek niet je hele dag te laten verpesten. Fouten maken en negatieve feedback krijgen horen erbij. Besef dat fouten maken zelfs hard nodig is om te leren, en dat nooit iedereen het met jou eens kan zijn. Het leven is te leuk om je hele dag negatief te laten beïnvloeden door een paar woorden. Je doet gewoon je best en meer dan dat kun je niet doen. Niemand is perfect. En gelukkig maar!

Vind jij omgaan met kritiek lastig?

Volg:
Deel:

34 Reacties

    • Romy
      Auteur
      13 november 2018 / 08:40

      Klopt inderdaad! Eigenlijk is zo’n opmerking niet eens kritiek, omdat je er gewoon helemaal niets mee kunt en het alleen bedoeld is om je een vervelend gevoel te geven. Nee, dan maar liever feedback waar je tenminste iets aan hebt!

    • Romy
      Auteur
      13 november 2018 / 08:42

      Wat goed dat je de laatste tijd op een andere, meer positieve manier met kritiek omgaat. Ik merk zelf ook dat ik veel minder met kritiek “zit” als ik er op die manier naar kijk. Dat blijft natuurlijk een leerschool (kritiek op mij als persoon vind ik bijvoorbeeld wel heel lastig; kritiek op mijn werk eigenlijk helemaal niet zo), maar het is wel heel fijn als je je dag niet negatief door kritiek laat beïnvloeden :)

  1. 13 november 2018 / 08:58

    Zelf vind ik kritiek wel prettig. Altijd als ik mijn functioneren met iemand bespreek, vraag ik altijd om tips en tops, om mijzelf verder te kunnen ontwikkelen. Soms komt kritiek ook ongevraagd, maar als iemand het op een vriendelijke, opbouwende manier brengt vind ik dat niet erg, Als iemand mij afkraakt, kan ik daar best kwaad en verdrietig om worden, maar gelukkig komt dat niet heel vaak voor. Ik vind de tips die je geeft erg goed en die moet je ook zeker in gedachten houden bij het ontvangen van kritiek! Het zijn echt belangrijke punten die jij benoemt!
    Meaghan blogde over…Koekjes die we vroeger aten op school

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:13

      Wat goed dat je op die manier tegen kritiek aankijkt! Opbouwende kritiek kan inderdaad juist best fijn zijn. Soms kun je daar echt wat mee, terwijl je je daar zonder die kritiek niet van bewust was geweest.
      Iemand afkraken is inderdaad wat anders. Daar kun je niets mee en het bezorgt je vaak alleen maar een vervelend gevoel.

  2. chucky1012
    13 november 2018 / 09:10

    Ja zeker zijn dit fijne tips.
    Er zijn ook velen dit niet anders kunnen en er maar mee door blijven gaan.
    Had het zelf meegemaakt.
    Zo erg.

    Een fijne dag 😉

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:14

      Klopt! Heel lastig als je kritiek bijvoorbeeld altijd persoonlijk opvat. Dat kan je dan een flink vervelend gevoel geven.

  3. 13 november 2018 / 09:53

    Bij mij hangt het er heel erg vanaf van wie de kritiek komt. Als iemand dicht bij me staat, vat ik het veel te persoonlijk op en schiet ik in de verdediging. Kritiek op werk of van anderen die iets verder van me af staan kan ik gelukkig steeds beter accepteren. Het is in ons vak ook precies wat je zegt: of je iemands schrijfstijl goed vindt, is eigenlijk best subjectief. Veel mensen vinden (vonden) Harry Mulisch een fantastische schrijver. Ik vind van niet ;-). En zo zal dat ongetwijfeld ook bij mijn teksten gaan. Eh, en ik vergelijk mezelf nu niet met Harry, haha.

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:17

      Het kan inderdaad een groot verschil maken wie de kritiek geeft. Kritiek op mij als persoon van iemand die dicht bij me staat, zou ik zelf ook heel lastig vinden, tenzij het opbouwend wordt gebracht en je er wel iets mee kunt. Dat is heel anders bij werkgerelateerde kritiek.
      Je vergelijking met Harry Mulisch klopt helemaal! Ik heb nog trauma’s (oké, dat is wat overdreven :P) aan een van zijn boeken die ik verplicht moest lezen op de middelbare school, terwijl hij als geweldig goed bekendstaat. Schrijfstijl is gewoon heel smaakgevoelig. En gelukkig maar! Het zou wat zijn als iedereen precies hetzelfde zou schrijven en hetzelfde fijn zou vinden in teksten ;)

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:17

      Dankjewel voor je compliment! :)

  4. 13 november 2018 / 10:05

    Ik vind de meeste kritiek heel lastig, ik haal er meestal zelf uit wat nuttig is of niet. Ik vat bepaalde dingen misschien nog te veel op. Maar het is een leerproces! Een heel fijn artikel Romy! Liefs
    Anna blogde over…Photo on canvas | Fotofabriek Review

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:20

      Precies! Met kritiek omgaan is ook gewoon een leerproces, waarbij het de ene keer beter gaat dan de andere keer. Dat heb ik zelf ook.
      Bij mij heeft het heel erg geholpen dat ik begon met werken. Daar krijg je hoe dan ook soms kritiek en andere meningen te horen. Dat heeft me op een professionelere manier naar kritiek doen kijken, terwijl ik eerder bij een klein kritiekpuntje al dacht “Oh nee, ik heb het alweer fout gedaan!”.
      Ook bij jou komt dat vast wel goed :)

  5. 13 november 2018 / 12:10

    Wat een goed artikel! Ik vind het soms ook erg lastig om met kritiek om te gaan en ik ben ook best eigenwijs :p. Ik heb dus zeker wat aan jouw tips!

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:21

      Wat mooi om dat te horen! En haha, eigenwijsheid is inderdaad soms best lastig als je kritiek te horen krijgt :P Maar op zich wel goed natuurlijk dat je je eigen plan maakt, ook al is iemand het daar niet mee eens :)

  6. 13 november 2018 / 13:25

    Ik heb het behoorlijk lastig om met kritiek om te gaan. Niet dat ik het nooit eens ben met die persoon, maar het gebeurt regelmatig dat de kritiek dubbel zo hard bij mij binnenkomt. Zoals laatst, toen ik aangesproken werd op mijn leeftijd, vrijgezel zijn en nog thuiswonend. (ik schreef er een blog over om het een plaats te kunnen geven) Kritiek als dat trek ik mij heel hard aan omdat ik zoiets heb van ‘dat is mijn leven’. Mocht men kritiek geven op een klus die ik doe of weet ik veel, dan ga ik daar veel positiever mee om. Doch ik me niet graag laat zeggen hoe het moet terwijl het voor mij perfect werkt. En dat is ook iets waar mensen mee om zouden moeten kunnen, dat het mij op die manier lukt en ik niet van plan ben om dat te veranderen.

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:33

      Dat is ook wel echt heel vervelende kritiek! Als kritiek over zoiets persoonlijks gaat en je er eigenlijk niets mee kunt, dan is het in mijn ogen ook gewoon niet-onderbouwde en slechte kritiek. Iedereen richt zijn leven toch anders in. Waarom zou iemand anders zich daar druk over maken als jij dat leven leeft en niet hij? Eigenlijk zou je de houding die je hebt ten opzichte van kritiek op klussen, ook best mogen toepassen op de kritiek van die persoon op jouw situatie. Als die voor jou werkt en jij je hier prima bij voelt, waarom zou je dat dan moeten veranderen? :)
      Ik herken het wel een beetje, hoor. Ik heb ook weleens kritiek gekregen op bijvoorbeeld het feit dat ik mijn huis in de buurt van mijn ouders zoek (als in: in een straal van 10 km vanaf waar ik nu woon). Ik voel me daar fijn bij, maar sommige mensen vinden dat blijkbaar een ding. Nu probeer ik me te bedenken dat dat geen kritiek is op mij, maar dat het gewoon mensen zijn die er een andere mening op nahouden dan ik. Dat helpt al een beetje.

  7. 13 november 2018 / 15:55

    Dit is echt een heel fijn artikel! Dit kan ik vast nog eens toepassen in mijn werk. Want soms is het best lastig om goed te reageren op kritiek (waar je bijv. niks meer kunt).
    Simone blogde over…Laatst gezien op Netflix #1

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:33

      Wat mooi om te horen dat je iets aan mijn artikel hebt! :)

  8. 13 november 2018 / 16:18

    Erg mooi artikel. Na 2 jaar op een creatieve school te zitten en stage gelopen te hebben raak ik er steeds meer aan gewend. En soms vind ik kritiek (ik noem het liever feedback, haha) ook erg fijn. Het zorgt ervoor dat ik scherp blijf en dat ik nog meer uit mijn animaties e.d. kan halen. In het begin vatte ik het vaak persoonlijk op en raakte het me, maar ik heb nu geleerd dat wanneer mensen feedback hebben op mijn werk, dit niets over mij als persoon zegt. Maakt het ook wel makkelijker.

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:34

      Wat goed dat je zo veel beter met kritiek (of feedback) kunt omgaan dan eerst. Je hebt helemaal gelijk: die feedback gaat niet over jou als persoon, maar meer over je werk. En het is meestal ook eerder bedoeld om je op weg te helpen dan om je enkel af te kraken. Die insteek helpt al om makkelijker met feedback om te gaan :)

  9. 13 november 2018 / 16:26

    Hele goed adviezen Romy, dankjewel! Knap dat je er zo mee om kunt gaan. Ik vind het zelf vreselijk moeilijk. Door kritiek voel ik me al gauw gekwetst. Wat mij het meest heeft geholpen om kritiek niet al te persoonlijk op te vatten is het inzicht dat kritiek vaak voor een groot deel ook niet persoonlijk is! Wat pijn doet is meestal de manier waarop kritiek wordt geuit en grote kans dat dat niets met jou heeft te maken maar met die persoon zelf – die heeft z’n dag niet of is om een andere reden uit zijn of haar hum en daardoor niet in staat om op een vriendelijke opbouwende wijze kritiek te leveren. En als ik wel echt een fout heb gemaakt of ik krijg kritiek op iets wat beter had gekund, dan helpt het me inderdaad om even een time-out te nemen. Niet meteen reageren maar eerst bedanken voor de opmerking, zoals jij ook al zegt, en melden dat je daar even over nadenkt en er later op terugkomt. Dan moet ik me vaak even bewust in herinnering brengen dat kritiek op wat je doet niet gelijk staat aan kritiek op wie je bent! Dat haalt voor mij de angel eruit en kan ik de feedback beter op waarde schatten.
    Laetitia | Miss Deadline blogde over…Lanterfanten voor beginners: een stap-voor-stap tutorial ;)

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:40

      Zo te horen heb jij ook al heel goede manieren gevonden om je kritiek minder persoonlijk aan te trekken. Kritiek gaat inderdaad meestal niet over jou als persoon en het is vaak meer de manier waarop het wordt gebracht dan de boodschap die een gevoelige snaar kan raken. Ik heb zelf ook weleens gehad dat ik kritiek kreeg waar ik totaal van ondersteboven was. Pas later bleek dat diegene een heel moeilijke dag achter de rug had en het daardoor op zo’n nare manier had gebracht. Dat was voor mij wel een realisatiemoment dat op een vervelende manier gebrachte kritiek soms meer met de ander te maken heeft dan met mij.
      En inderdaad, even wachten en kritiek laten bezinken kan ook al helpen. Soms blijkt een opmerking waar je eerst verdrietig of boos over was, later toch wel nuttig en opbouwend te zijn.

  10. Nikita
    13 november 2018 / 19:39

    Ik vind kritiek al een lastig woord op zich. Ik voel me beter bij het woord feedback. En daar kan ik gelukkig beter mee omgaan. Soms ook niet, het hangt er van af hoe erg mijn criticus aanwezig is op dat moment. Maar als ik een bom aan feedback heb gehad en die is slecht, dan schiet ik eerst in paniek en kan ik uiteindelijk wel kalmeren en er iets mee doen.

    Vroeger kon ik vrij goed met kritiek omgaan, sinds mijn angst niet meer. Maar vanaf ik mijn laptop terug heb ga ik een afspraak maken op school. Gewoon omdat het gewoon eventjes echt niet past voor mij en als ik nu nog een afspraak erbij ga plannen, ik ga flippen en stressen. Voor mijn eigen rust is het beter om dat op een rustiger moment te doen. Eens mijn laptop terug is, zal het ook rustiger worden omdat ik dan terug thuis ook kan werken aan school. Mijn vertrouwenspersoon is op de hoogte van alles (door mijn berichtje van afgelopen weekend) en moedigde het ook aan om met iemand te gaan praten. Ik wil in april op de opendeurdag kunnen vertellen aan hem dat het de goede kant op gaat. Zonder forceren, maar ik wil hem kunnen vertellen dat ik ermee bezig ben. Dat is mijn motivatie. En natuurlijk ook dat ik daardoor mijn zelfliefde en rust terugkrijg. Reden te meer om er werk van te maken!

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:42

      Wat rot om te horen dat je angst het zo moeilijk maakt om met kritiek om te gaan! Ik vind het wel onwijs goed van je dat je werk maakt van waar je mee worstelt en een afspraak op school gaat maken. Het is prima om zoiets stap voor stap te doen en ik hoop dat je laptop je straks ook weer wat rust kan geven. Het is niet moeilijk wat je nu doormaakt, maar met hulp van anderen weet ik zeker dat je snel een sprankje van die zelfliefde en rust zult terug krijgen.
      Jij kunt dit! Pas goed op jezelf! :)

  11. 13 november 2018 / 20:54

    Mooi artikel en goeie tips!
    Ik vond kritiek vroeger erg lastig en voelde mij dan ook vaak aangevallen. Nog voelt kritiek wel eens persoonlijk, of als falen, maar gelukkig leer ik er wel steeds beter mee om te gaan. Nu zie ik vaak ook dat degene die het geeft het helemaal niet als een aanval bedoelt heeft.
    Giovanna Jansen blogde over…Zo laat je perfectionisme los

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:43

      Wat goed dat je nu zo anders tegen kritiek aankijkt! Natuurlijk is kritiek niet altijd leuk om te ontvangen, maar vaak is het inderdaad helemaal niet bedoeld als aanval. Het helpt al heel erg als je er op die manier naar kunt kijken :)

  12. 13 november 2018 / 23:06

    Mooi artikel! Ik heb er altijd (en nog steeds wel eens) grote moeite mee gehad om feedback te ontvangen. Ik vind het woord kritiek zo negatief klinken dus daarom gebruik ik altijd het woord feedback. Vroeger voelde ik me altijd persoonlijk aangevallen en kon ik het me heel erg aantrekken als mensen mij iets van feedback gaven. Ik schoot altijd meteen in de verdediging (ja, maar…) en kon die mensen dan echt haten dat ze mij ‘de grond in boorden’. Wat hadden ze dan zo tegen mij? Wat deed ik dan fout? Wat was er dan in godsnaam mis met mij? Ik ontvang nog steeds niet graag feedback (en geven is ook een heel groot ding), dus ik hoop het op de assertiviteitscursus nog iets beter te kunnen leren en oefenen. Maar jouw tips zijn ook al heel fijn!

    • Romy
      Auteur
      14 november 2018 / 07:48

      Wat rot dat je soms vee moeite hebt met dat soort feedback! Ik hoop dat de assertiviteitscursus daarin veel voor je kan betekenen en dat dat ook helpt om veel te oefenen met het ontvangen (en geven) van feedback.
      Ik vind feedback ontvangen ook nog weleens lastig, maar dan vooral als mensen me het type feedback geven waar ik niets mee kan en dat eerder pijn doet dan dat ik er wat aan heb.
      Iets wat ik overigens zelf heb geleerd, is dat je eigen onzekerheid vaak een heel andere draai aan feedback kan geven. Dat soort bruggetjes aan ‘Wat is er mis met mij?’ zijn gedachten die je zelf aan feedback koppelt doordat je feedback ziet als bevestiging van je eigen onzekerheid. Maar de ander is zich er helemaal niet van bewust dat je zijn feedback op die manier interpreteert. Nu kan ik het meer loskoppelen (“De ander zegt X over mij en het is mijn onzekerheid die wil dat ik er Y van maak.”) en dat heeft me al heel erg geholpen. Wie weet heb je daar iets aan :)

  13. 14 november 2018 / 20:59

    Opbouwende kritiek is heel waardevol, maar sommige mensen denken dat ze opbouwende kritiek geven en dan is het gewoon een zootje bullshit en afbranderige reactie. Dat had ik laatst namelijk van iemand waarvan ik weet wie het is in real life zeg maar.
    Mariska blogde over…Maris, je straalt! Huisje, baantje en beestje(s)

    • Romy
      Auteur
      15 november 2018 / 00:25

      Oh wat stom, zo’n reactie! Daar kun je dan inderdaad helemaal niets mee. Opbouwende kritiek is fijn, maar niet als iemand het meer bedoelt om je af te branden.

  14. 24 november 2018 / 19:14

    Kritiek op mij als persoon vind ik altijd lastiger dan bijvoorbeeld kritiek op het werk. Als ik me erin kan vinden probeer ik hier altijd iets mee te doen en kan ik het verder prima loslaten. Goed artikel!
    Zo simpel is dan geluk blogde over…Het nieuwe afspreken

    • Romy
      Auteur
      24 november 2018 / 19:45

      Er is ook wel echt een verschil tussen kritiek op jezelf als persoon en kritiek op je werk. Zelf vind ik kritiek op mij als persoon ook een stuk lastiger. Kritiek op mijn werk kan ik juist vaak wel heel erg waarderen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge