Onderprikkeling & bore-out | Wat is het en wat doe je ertegen?

bore-out ervaringen

Veel mensen hebben weleens gehoord van een ‘burn-out’. Oftewel, opgebrand zijn door structurele overspanning. Maar wist je dat je ook opgebrand kunt zijn door onderprikkeling, als je je niet voldoende uitgedaagd voelt? Bore-out wordt dat ook wel genoemd als het ernstige vormen aanneemt. Ook ik heb een tijdje last gehad van onderprikkeling. Geen feest! Maar het heeft me wel gebracht waar ik nu sta. Omdat ik zelf merkte dat er nauwelijks over onderprikkeling wordt geschreven, wil ik er graag wat aandacht op mijn blog aan wijden. Dit zijn mijn ervaring en tips.

Bore-out en onderprikkeling, wat is dat?

Een bore-out houdt dus in dat je door structurele verveling spanningsklachten ontwikkelt. Natuurlijk verveelt iedereen zich weleens, maar het is wat anders als de verveling elke werkdag (of elke paar dagen) terugkeert. Ik maak zelf onderscheid tussen onderprikkeling en bore-out. Bij onderprikkeling merk je dat je niet voldoende uitgedaagd voelt en heb je last van de symptomen. Als je over het randje gaat, kun je een echte bore-out ontwikkelen waarvoor serieuzer herstel nodig is. Op tijd ingrijpen is dus superbelangrijk.

De algemene oorzaak voor onderprikkeling is dat je onvoldoende uitgedaagd wordt op je werk (of in andere dagelijkse bezigheden). Dat komt bijvoorbeeld doordat je:

  • …een te kleine workload hebt voor de werkuren die je maakt.
  • …werk doet waarin je je kennis en kwaliteiten niet goed kunt gebruiken.
  • …steeds hetzelfde werk doet en daar geen plezier aan beleeft.
  • …werk doet waar je geen voldoening uit haalt (bijvoorbeeld omdat de missie van het bedrijf of de werksfeer niet bij je past).

In de eerste situatie is sprake van kwantitatieve onderbelasting. In de laatste drie gevallen ben je kwalitatief onderbelast. In al die situaties doe je minder dan je aankunt (en wilt). Met als gevolg dat je er misschien ook zelf in gaat geloven dat je weinig kunt. Dát doet je zelfvertrouwen dan weer weinig goed.

Op internet las ik dat bepaalde eigenschappen en kenmerken onderprikkeling in de hand werken. Zo komt het relatief vaker voor als je hoogbegaafd bent of subassertief gedrag vertoont (denk aan: pleasen, een afwachtende houding en moeite hebben met voor jezelf opkomen). Overigens wordt een bore-out vaak aangezien voor een burn-out, terwijl de onderliggende oorzaak dus eigenlijk anders is.

Onderprikkeling bij millennials

Het schijnt dat onderprikkeling op dit moment vooral voorkomt bij millennials. Dat heeft er deels mee te maken dat je als pas afgestudeerde (op dit moment als millennial dus) niet altijd direct een baan op niveau vindt. Helemaal oké en heel logisch! Je moet ergens beginnen. Op veel werkplekken zijn daarna wel kansen om je verder te ontwikkelen. Gelukkig! Maar wat nu als blijkt dat ontwikkeling niet mogelijk is? Of als je niet naar de mogelijkheden daarvoor durft te vragen? Dan kun je tegen een muur oplopen.

Ook speelt mee dat veel millennials (waaronder ikzelf) werk niet alleen zien als een manier om geld te verdienen, maar meer als iets om voldoening uit te halen. Maar wat nu als je die voldoening niet vindt op de plek waar je werkt? Bijvoorbeeld omdat het bedrijf niet bij je past? Of omdat je je niet uitgedaagd voelt? Boem! Daar is-ie weer: de muur.

bore-out ervaringen

Mijn ervaring met onderprikkeling

Ik heb zelf een tijdje last gehad van onderprikkeling voordat ik als ondernemer aan de slag ging. Verveling is iets waar ik tot dan toe nauwelijks bekend mee was. Als ik niets omhanden heb, bedenk ik altijd zelf wel iets om me toch te vermaken (bijvoorbeeld een blog beginnen na mijn afstuderen). Maar toch heb ik na een tijdje last gekregen van verveling op het werk. Niet eventjes, maar langere tijd. Dat slúrpt dus energie, terwijl je wel graag hard wilt werken.

Het lastigste is dat onderprikkeling onzekerheid in de hand werkt en dat je je er ook zelf schuldig over kunt voelen. Ligt het misschien aan jezelf? Moet je niet zelf meer initiatief nemen? Is het niet gewoon zo dat je niet hard genoeg werkt? Of niet genoeg kunt? Ook is onderprikkeling iets wat niet iedereen begrijpt. “Lekker toch, even rustig aan doen?!” Ja, natuurlijk is het fijn om een keer een rustige week te hebben. Maar niemand wordt er blij van als dat heel lang duurt. Pas toen ik erover durfde te praten, maakte het gevoel van onderprikkeling snel plaats voor leuke nieuwe uitdagingen. Zowel op mijn werk als later in mijn onderneming. Een verademing!

» Lees hier meer over mijn ondernemersavontuur.
» En lees hier meer over mijn beslissing om fulltime te gaan ondernemen.

Hoe herken je het?

Bij onderprikkeling of bore-out heb je vaak dezelfde symptomen als bij een burn-out. Net als bij een burn-out, werk je heel hard (of probeer je dat te doen), maar kun je daar niet de voldoening uit halen die je zou willen. Dat leidt bijvoorbeeld tot de volgende klachten:

  • Je voelt je futloos.
  • Je bent gestrest.
  • Je voelt je nutteloos.
  • Je hebt een negatief zelfbeeld en denkt dat je bepaalde dingen niet kunt.
  • Je verliest de interesse in je werk.
  • Je valt lastig in slaap doordat je je hoofd moeilijk ‘uit’ krijgt.
  • Je voelt je moe of lusteloos, ook als je voldoende slaapt.
  • Je bent prikkelbaar.
  • Je ziet op tegen een werkdag.

Sommige mensen met een bore-out vertonen daarnaast werkvermijdend gedrag om te verhullen dat ze weinig omhanden hebben. Dat is niet iets om je voor te schamen. Het is vooral een teken dat je snel aan de bel moet trekken.

onderprikkeling

Wat mij heeft geholpen?

Zelf ben ik in die periode met een loopbaancoach in gesprek gegaan. De belangrijkste les die zij mij leerde, is dat mijn gevoel van onderprikkeling niet gek was. Dat je nieuwe prikkels nodig hebt, is heel normaal en is juist gunstig voor veel werkgevers. Je moet alleen een manier vinden om in die prikkelbehoefte te voorzien.

Ook ontdekte ik dankzij mijn loopbaancoach dat ik ‘multipotential’ ben en het dus leuk vind om me op meer dan één ding te focussen. Voor mij bleek de oplossing om me fulltime op mijn onderneming te storten. Als freelance tekstschrijver hoef ik me geen moment te vervelen, kan ik mijn eigen workload creëren, heb ik verschillende opdrachtgevers, en kan ik ook altijd nieuwe uitdagingen voor mezelf creëren. Een feestje!

Tips tegen onderprikkeling

Heb je last van onderprikkeling? Zoek hulp en laat van je horen! Dat is het allerbelangrijkste wat je kunt doen. Een paar andere tips tegen onderprikkeling:

  • Ga met je werkgever in gesprek. Je werkgever kan niet altijd aanvoelen dat jij niet lekker in je vel zit. Hoe spannend ook, geef het aan. Realiseer je dat je werkgever liever heeft dat je het vertelt en meedenkt over oplossingen dan dat je over een tijdje – totaal uitgeblust – helemaal niet meer kunt werken.
  • Ga in gesprek met een loopbaancoach. Zelf heb ik veel gehad aan een loopbaancoach. Zo’n coach helpt je te zoeken naar een blijvende oplossing. Waar word jij wél gelukkig van qua werk? Hoe kun je daar komen? Kun je dat binnen je huidige werkplek vinden of is het verstandig om je baan elders te zoeken?
  • Werk aan je zelfvertrouwen. Noteer elke avond een paar punten waar jij trots op bent. Dingen die je hebt gepresteerd en die jou een goed gevoel geven. Zo help je je zelfvertrouwen een handje nu je dat goed kunt gebruiken.
  • Kijk rond naar vacatures. Tenminste, als je daarvoor openstaat. Solliciteren kan je frisse energie geven, omdat brieven schrijven of gesprekken voeren je dwingt om naar je kwaliteiten te kijken. Ook geeft het rondkijken en solliciteren je vaak meer zicht op wat je wel en niet zoekt in een baan.
  • Creëer je eigen prikkels. Juist als je onderprikkeld bent, is het belangrijk om prikkels te blijven creëren. Start met een cursus, begin met vrijwilligerswerk of verdiep je in een nieuw onderwerp dat jij razend interessant vindt. Doe iets waar jij voldoening uit haalt. Dat is geen structurele oplossing, maar biedt wel afleiding.
  • Neem ook ontspanning. Overdrijf het niet met de extra prikkels en neem niet te veel hooi op je vork. Onderprikkeling brengt ook veel stress met zich mee. Pak dus regelmatig een moment voor jezelf om tot rust te komen.
  • Zorg goed voor jezelf. Blijf lekker bewegen, ga elke dag even naar buiten, eet voldoende en pak ook momenten voor jezelf.
  • Denk in oplossingen. Als je niet van baan kunt wisselen, denk dan niet “Dit probleem kan ik niet oplossen!”, maar zoek naar andere opties. Vrijwilligerswerk? Een loopbaancoach? Een cursus? Doorgroeien binnen het bedrijf? Er kan meer dan je denkt.
  • Praat erover met anderen. Schaam je niet! Onderprikkeld zijn is niet jouw keuze of jouw schuld. Ga in gesprek, deel waar jij mee worstelt en blijf er niet alleen mee zitten. Je kunt er maar beter op tijd bij zijn.

En geloof me: als je daarna merkt hoe fijn het is om iets te hebben waar je heel veel voldoening, uitdaging en eindeloos plezier uit haalt, dan ben je blij met de stappen die je nu zet. Hoe spannend ook! Gooi je schaamte overboord, neem actie en wees lief voor jezelf.

Meer lezen over bore-out?

Had jij weleens van bore-out en onderprikkeling gehoord?

bore-out en onderprikkeling
Volg:
Deel:

28 Reacties

  1. 20 juli 2020 / 07:38

    Heel erg interessant om te lezen! Het lijkt me heel lastig als je hier last van hebt, zeker ook omdat de symptomen vrijwel hetzelfde zijn als bij burn-out. Dan lijkt het me dus moeilijk om voor jezelf de juiste balans te zoeken. Moet je nu juist meer of minder prikkels opzoeken?
    Mooi hoe jij hierin je weg hebt gevonden, zeker ook met je eigen onderneming.
    Naomi blogde over…ZomerLezen 4 ~ Boeken om te bingen

    • Romy
      Auteur
      25 juli 2020 / 20:01

      Klopt, dat is best ingewikkeld! Het schijnt ook dat bore-outs best wel vaak voor een burn-out worden aangezien omdat de symptomen zo overeenkomen. Bij mij was het een kwestie van aan de ene kant meer prikkels creëren, maar aan de andere kant ook goed op mijn rust passen en momentjes voor mezelf inlassen. Die balans was nog weleens lastig, maar inmiddels heb ik hem gelukkig wel gevonden.

  2. 20 juli 2020 / 08:26

    Interessant artikel. Ik heb wel van de term bore out gehoord en het lijkt me heel vervelend als je hier last van hebt. Heel fijn dat jij je pad hierin hebt gevonden en je een mooie keuze hebt gemaakt.
    Darina blogde over…Zomers Parijs in 11 foto’s

  3. 20 juli 2020 / 08:34

    Ik herken mezelf heel goed in jouw verhaal. Nu ik dit zo lees, besef ik dat ik het zelf ook heb gehad. Toen ik nog niet begonnen was met ondernemen en alleen in loondienst in de thuiszorg werkte, was en bleef ik doodongelukkig. Ik haal(de) er geen voldoening uit en wist echt dat er meer in het leven was dan mensen aankleden. Toch wilde ik niet doorleren, dat vak trok me niet, ik wilde gewoon echt totaal iets anders doen. Ik ging erbij ondernemen, maar nog bleef ik ongelukkig in mijn werk. Tot ik ook de stap maakte om als zzp’er in de thuiszorg te werken en wat meer afwisseling had. Maar het is geen eeuwige oplossing. Binnenkort ga ik eindelijk na jaren doen waar ik wel blij van word. Fulltime met schrijven bezig zijn en geen werk meer doen waar ik geen voldoening uithaal. Fijn dat jij nu ook op je plek terecht bent gekomen! :)
    Lianne blogde over…Waarom ik eerst nooit een boek in eigen beheer wilde uitgeven, en het nu toch doe

    • Romy
      Auteur
      25 juli 2020 / 20:07

      Echt heel heftig om te horen hoe rot je je al die tijd hebt gevoeld door je werk! Iets doen waar je geen voldoening uit haalt en niet de uitdaging in vindt die je zoekt, kan echt heel slopend zijn. Zo stoer dat ook jij toch je weg hebt gevonden qua werk door deze spannende beslissing te nemen. Ik weet zeker dat die stap je supergoed zal bevallen en vind het supermooi hoe je daarin je eigen keuzes hebt durven maken.

  4. 20 juli 2020 / 08:35

    Leerzaam artikel dit! Ik had er al wel eens van gehoord maar ‘wist’ niet dat het ook zo ernstig kan zijn als een burn-out. Jammer dat je er mee te maken kreeg maar je zou nu ook niet staan waar je staat als je het niet had meegemaakt waarschijnlijk. Ik ben zelf ook een multipotentialite maar ook snel overprikkeld en ik heb met mijn huidige werk wel geluk vind ik. Het is uitdagend maar niet té, brengt me wel voldoening en ik heb daarnaast nog genoeg andere dingen om me bezig te houden.
    Irene blogde over…Week 29

    • Romy
      Auteur
      25 juli 2020 / 20:08

      Wat mooi dat jij qua werk echt je plek hebt gevonden hier! Het klinkt als een ideale baan die aan de ene kant uitdaging biedt, maar waarin je ook niet te snel overprikkeld raakt. Ook dat laatste is natuurlijk heel belangrijk.

  5. 20 juli 2020 / 08:44

    Yep, ik heb hier ook last van gehad in vorige banen. Heel vervelend! Gelukkig heb ik nu een heel fijne baan, inclusief baas die niet alleen vraagt of ik niet te veel werk heb., maar ook of het niet te weinig is en of ik niet meer verschillende of andere dingen wil doen :)
    Audrey blogde over…De Europese steden die ik bezocht heb

    • Romy
      Auteur
      25 juli 2020 / 20:09

      Wat goed dat je inmiddels echt op je plek zit qua werk! Een werkgever die daarin met je meedenkt en het ook ziet als je meer uitdaging kunt gebruiken, is zo waardevol.

  6. 20 juli 2020 / 09:23

    Wat een mooi artikel en goed dat je hier aandacht aan besteedt. Zelf wist ik er niet meer van, kende alleen de term onderprikkeling. Hey komt mij wel heel bekend voor. Sinds ik chronisch ziek ben geworden, zo’n 15 jaar geleden, heb ik hier vaak mee te maken. Doordat ik lichamelijk weinig aankan, moet ik eigenlijk alle dagen onderpresteren. Dat was op mijn werk in de zorg heel erg lastig, en hier ben ik dan ook al snel mee gestopt. Het is inderdaad, zoals je schrijft, heel frustrerend om onder je kunnen te werken. Je wordt er heel lui van, en dat terwijl je niet ondankbaar over wilt komen. Gelukkig vind ik in mijn blog een betere uitdaging. Ik kan er nog niet alles uithalen, maar qua voldoening gelukkig een stuk meer!
    Linda blogde over…De Tuinen Gele Klei Curcuma Masker

    • Romy
      Auteur
      25 juli 2020 / 20:12

      Ik kan me voorstellen dat het ontzettend moeilijk is als je lichaam je min of meer dwingt om minder te presteren dan je eigenlijk zou willen. Wat heftig dat je dat door je ziekte vaker hebt meegemaakt! En tegelijkertijd wat knap dat je in je blog toch een mooie uitdaging voor jezelf hebt gecreëerd. En hoe! Want wat maak je toch altijd een geweldige content! <3

  7. 20 juli 2020 / 10:05

    Het lijkt me vooral lastig om voor jezelf de oorzaak te vinden, aangezien het zo op een burn-out lijkt. Goed dat jij het wel hebt ontdekt en ook de mogelijkheid nam om er samen met een loopbaancoach aan te werken.
    Shirley blogde over…Juni | Een beetje normaal doen

    • Romy
      Auteur
      25 juli 2020 / 20:13

      Klopt! Het gekke is dat ik in die tijd ook weleens bang was dat mensen het voor een burn-out zouden aanzien, terwijl het juist de andere kant op ging. Ben blij dat ik er zelf voor dat bore-outstadium bij was en toch helemaal mijn weg heb kunnen vinden.

  8. johanna
    20 juli 2020 / 11:21

    Goed artikel weer. Heel herkenbaar. Vaak denk ik, dat het voor vrouwen nog meer van toepassing is, omdat die in veel beroepen niet dezelfde uitdagingen en kansen krijgen als mannen. (tenminste was dat vroeger in NL zo, en hier nog steeds). Dus de oplossing: voor je zelf beginnen. Ook heb ik het gevoel dat heel veel gedwongen (huis)vrouwen daar last van hebben. Maar ja… je mag niet klagen… en gaan dan maar vrijwilligerswerk doen. Wat natuurlijk geen oplossing voor een bore-out is. En voor multipotentials ligt de bore-out natuurlijk nog meer op de loer. Maar door jouw bericht, ga ik er weer eens wat meer opletten. Want net als bij een burn-out kom je in een soort depressie of lustloos-gedrag terecht, en kom daar maar weer uit. Bedankt… en goed dat jij dat op tijd hebt opgemerkt. Kun jij die loopbaancoach die jij bezocht hebt, aanbevelen? Ze (?) lijkt me een intelligente persoon, zou mij ook iets kunnen brengen. (tegenwoordig kan alles per Zoom)

    • Romy
      Auteur
      25 juli 2020 / 20:17

      Klopt! Een bore-out kan ook echt tot lusteloos gedrag, een totaal gebrek aan zelfvertrouwen of zelfs depressie leiden. Ik hoop zelf ook dat er snel wat meer bekendheid komt voor bore-outs en onderprikkeling, want juist onder multipotentials en jonge mensen wordt het vaak nog aanzien voor een burn-out. Dat terwijl de aanpak heel anders is dan bij een burn-out.
      Ik kan je mijn loopbaancoach zeker aanraden trouwens, net als mijn businesscoach overigens (die ook vrouwen in loondienst begeleidt). ik zal je zo even een mailtje sturen met hun namen.

  9. 20 juli 2020 / 11:27

    Heel interessant! Ik heb er jaren geleden eens een artikeltje voor een klant overgeschreven, dus ik wist wel al wat van dit onderwerp af. Maar fijn uitgebreid en overzichtelijk dit!
    En ook wel herkenbaar, ik heb toen ik nog voor een baas werkte ook perioden werk gedaan waar ik geen voldoening uit kon halen. Dat zuigt je leeg uiteindelijk.
    Giovanna Jansen blogde over…Vier je successen!

    • Romy
      Auteur
      25 juli 2020 / 20:18

      Wat rot dat jij ook periodes hebt gehad waarin je nauwelijks voldoening uit je werk haalde! Wat je zegt, dat kan je echt enorm leeg zuigen. Heel mooi dat je nu je eigen weg hebt gevonden door volledig voor jezelf te werken!

  10. 20 juli 2020 / 11:59

    Super handige tips! Ik heb er op dit moment geen last van. Ik heb juist veel te veel ideeen die ik gewoon nooit uitvoer. Had de dag maar wat meer uurtjes, haha!

  11. 20 juli 2020 / 16:05

    Wat een interessant onderwerp. Ik dacht eerst dat ik dat misschien wel zou hebben, maar bij het lezen van dit artikel kwam ik er achter dat dat gelukkig niet het geval is. Ik ben wel ontevreden in de resultaten binnen mijn bedrijf. Daarom heb ik dan ook de keuze gemaakt om een baan naast mijn eigen bedrijf te gaan zoeken.
    Simone blogde over…Ondernemerspraat #3 | Als ondernemen niet over rozen gaat…

  12. 20 juli 2020 / 19:19

    Mooi artikel! (en wederom mooie foto’s ;) sorry ik val in herhaling ^^ ) Een zeer interessant onderwerp die nog niet helemaal boven is gekomen in de maatschappij. Alsof er een taboe op rust.. Fijn dat jij het even naar boven brengt.

  13. 21 juli 2020 / 10:35

    Ik heb er vaker van gehoord, maar naar mijn idee wordt het vooral naar voren gebracht door hoogopgeleide millennials. Waarmee ik niet bedoel dat het geen vervelend probleem is, maar niet iedereen heeft dezelfde mogelijkheden om onderprikkeling tegen te gaan.
    Jacqueline blogde over…Tijd voor een update!

    • Romy
      Auteur
      25 juli 2020 / 21:13

      Ik ben me er inderdaad van bewust dat niet iedereen zomaar van baan kan wisselen of extra taken kan krijgen. Maar ik geloof wel dat er soms meer mogelijk is dan je denkt, als je er maar met iemand over praat. Ik realiseer me dat ik zonder gezin makkelijker praten heb, maar mijn loopbaancoachingtraject heeft me er wel van bewust gemaakt dat je ook in andere situaties dan die van mij soms nog wel mooie stappen kunt zetten om je geluk achterna te gaan.

  14. 21 juli 2020 / 11:25

    Wat bijzonder, ik heb vandaag juist een artikel gepubliceerd over hoogsensitief zijn, snel overprikkeld. Dat is de andere zijde van het verhaal, wat kan leiden tot een burn-out. Ik vind het mooi dat we als bloggers deze onderwerpen niet schuwen en er eerlijk over durven te schrijven!
    Anja – Minimalist Dutchie blogde over…Waarom minimalisme werkt voor hoogsensitieve mensen

    • Romy
      Auteur
      25 juli 2020 / 22:18

      Wat mooi dat je daar ook open over schrijft! Ik ga jouw blog ook snel lezen.
      Overigens vermoed ik dat ik zelf ook hoogsensitief ben, maar dan een ander type van hoogsensitiviteit. Ik las laatst op de site van HSP Coach Maaike iets over “de introverte sensationseeker”. Daar herkende ik mezelf heel goed in. Ik ben altijd op zoek naar prikkels, maar ben wel graag op mezelf en houd dan weer niet van prikkels in de vorm van 5 vergaderingen op een dag of steeds van hot naar her reizen. Best een interessant inzicht! Ik dacht namelijk altijd dat ik niet hoogsensitief kon zijn omdat ik dus juist die prikkels in bepaalde mate “nodig heb”.

  15. 24 juli 2020 / 11:35

    Mooi artikel om te lezen met handige tips. Gelukkig niet nodig maar kan me voorstellen dat het fijn is deze tips te gebruiken als je er wel last van hebt :-)

  16. 24 juli 2020 / 17:33

    Goed dat je hierover vertelt, want het is inderdaad iets waar je niet veel over hoort. Fijn dat het jou gelukt is om eruit te komen en nu wel echt jouw ding te hebben gevonden.
    In mijn geval is het best lastig omdat ik lichamelijk niet heel zwaar belastbaar ben, maar mentaal juist wel en dus eigenlijk op mijn werk in dat opzicht ook geen uitdaging heb. Helaas is het best wel lastig om iets te vinden wat ik lichamelijk aan kan en mentaal genoeg uitdaging geeft.
    Zo simpel is dan geluk blogde over…Dingen die ik stom vind

  17. 25 juli 2020 / 19:30

    Fijn dat je hier zo open over vertelt en zo goed uitlegt! Denk dat het een erg onderschat iets is bij veel mensen van onze generatie. Mooi hoe je eruit bent gekomen en wat het je gebracht heeft! :-)
    Jorinde blogde over…Wat zet je in een out of office tekst?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge