Een goede werk-privébalans als ondernemer? Mijn 9 tips als zzp’er!

14 mrt 2022 | Carrière en ondernemen, Zelfliefde | 7 reacties

werk-privébalans ondernemer

Eigen baas zijn heeft vele voordelen. Maar een valkuil die het met zich meebrengt, is dat werk en privé door elkaar kunnen lopen. Of laat ik het zo zeggen: dat is een valkuil waar ik soms in trap. Als je het fantastisch leuk vindt wat je doet en geen collega’s hebt aan wie je het werk kunt overlaten, hoe voorkom je dan dat je 24/7 door je bedrijf wordt opgeslokt? Ik kan zeggen dat ik er steeds meer mijn weg in vind. Vanuit mijn ervaring deel ik 9 tips om je werk-privébalans als ondernemer niet te verliezen. 

Werk-privébalans als ondernemer 

Ik heb nooit ook maar een seconde getwijfeld over het eigen baas zijn. Ik vind het een geweldig leerzaam avontuur, dat me alle vrijheid en uitdaging geeft die ik zoek. Niet alleen uitdaging op werkvlak, maar ook zeker soms qua persoonlijke groei. Ik ben van nature iemand met een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Dat had ik al toen ik nog voor een baas werkte. Maar toen ik mijn eigen bedrijf begon en dus als enige de “toko” moest runnen, nam die verantwoordelijkheid al helemaal serieuze vormen aan. Daar lag een punt voor mij om aan te werken.

Een goede werk-privébalans als ondernemer is voor mij dan ook een zoektocht geweest. Zo’n anderhalf jaar geleden maakte ik iets te veel werkuren. Vond ik geen ramp. Ik hield van mijn werk en deed het graag. Maar ik merkte ook dat ik daardoor minder tijd overhield voor alles op privévlak waar ik ook heel gelukkig van word. De balans was in die tijd nogal zoek, en verandering was dus hard nodig.

Bovendien ben ik me er maar al te zeer van bewust dat ik als ondernemer extra verantwoordelijk ben voor mijn eigen gezondheid en stressniveau. Als ik uit de running zou raken, komt er geen brood op de plank en krijg ik geen loon uitbetaald. Gelukkig kun je dat risico verminderen door een arbeidsongeschiktheidsverzkering zzp, bijvoorbeeld bij Allianz, af te sluiten. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering zzp keert een bepaalde periode een vooraf afgesproken bedrag uit als je (tijdelijk) arbeidsongeschikt bent. Overigens heeft Allianz ook het mooie gratis MentaVitalis-programma, waarmee ze klanten via coaching en counseling ondersteunen om een burn-out, spanningsklachten, etc. te voorkomen. Da’s – hoe cliché ook – altijd beter dan genezen.

1. Vergeet dat je 24/7 bereikbaar moet zijn

Op kantoor had ik duidelijk afgebakende werkdagen. Ik werkte van maandag t/m vrijdag, en was om de week op maandag vrij. Op die dag belden collega’s me niet en checkte ik geen mails. In vakanties kon ik het werk overdragen aan collega’s. Als ondernemer ligt dat toch anders. Veel ondernemers houden niet strikt aan de 9-tot-5-werktijden vast. Ik ook niet. Waar ik alleen wel voor ben gaan waken, is dat ik niet non-stop bovenop mijn mailbox zit en elk telefoontje beantwoord.

Voorheen heb ik weleens op zaterdagochtend met een poetsdoek in mijn hand alsnog een telefoontje van een klant aangenomen. Ik stond sowieso altijd AAN. Dáár ben ik van afgestapt. Als iemand me op vrijdagavond zou bellen voor werk, app ik diegene of ik maandagochtend mag terugbellen. En alleen als het hoge nood heeft, neem ik ‘s avonds een telefoontje op of kruip ik achter mijn computer voor werkdingen.

Besef dat mensen niet verwachten dat jij continu bereikbaar bent. Hoe vaker jij een signaal geeft dat jij wel 24/7 te bereiken bent, hoe meer anderen daar waarschijnlijk (zonder verkeerde bedoelingen!) gebruik van maken. Als iemand weet “Zij reageert toch altijd heel snel!”, dan zal diegene het ook vaker proberen. Dus neem niet elk telefoontje klakkeloos op, maar ga bij jezelf na: kan ik nu al mijn energie in dit telefoontje steken? Is het echt belangrijk? Voel je niet verplicht elk telefoontje te beantwoorden en op elke mail snel te reageren. Bepaal zelf wanneer je bereikbaar bent en houd je daar ook aan. Communiceer erover (“Sorry, ik werk nu niet. Maar maandag ben ik er graag weer voor je!”). En ervaar zo ook dat klanten daar vaak alle respect voor hebben.

werk-privébalans ondernemer

2. Leer om realistische takenlijsten te maken

Bij mij was de grootste boosdoener van een verstoorde werk-privébalans dat ik in het begin enorm overschatte wat je in een dag kunt doen. Zonder dat ik het doorhad, plande ik soms voor 14 uur werk in op een dag. En ik maar gefrustreerd zijn als ik na 10 uur nog niet klaar was – duh! Tegenwoordig ben ik een stuk handiger geworden in realistische planningen maken. Daardoor komt het ook minder vaak voor dat ik ‘s avonds nog iets werkachtigs te doen heb. 

Ben jij soms ook wat overambitieus bij het plannen van je taken? Dit helpt mij om realistisch te plannen:

  • Gebruik een (digitale) planner waarin je je dag per uur kunt plannen. Blok per taak een bepaalde hoeveelheid tijd totdat je dag gevuld is. Dat werkt een stuk beter dan al je taken klakkeloos onder elkaar zetten.
  • Houd bij hoeveel tijd je nodig hebt voor bepaalde taken (met een tool als Toggl). Daarmee kun je nog nauwkeuriger je tijd inschatten. 
  • Maak actiepunten heel concreet. Dus niet ‘Verslag maken’, maar ‘Informatie verzamelen voor verslag’, ‘Piet interviewen voor verslag’, ‘Verslag uitwerken’, etc. Voor concrete subtaken kun je veel beter inschatten hoeveel tijd je nodig hebt.
  • Plan voor een overleg een bepaalde tijd in. Stuur bijvoorbeeld een uitnodiging voor een half uur of een uur. Dat helpt jou bij het inschatten en is ook naar de ander toe een signaal hoeveel tijd jij gereserveerd hebt. 
  • Reserveer elke dag tijd voor onverwachte dingen tussendoor. Die zullen er hoe dan ook zijn. Fijn als ze niet meteen je planning in de war schoppen!

3. Bewaar huishoudtaken tot na werktijd

Verstoring van de werk-privébalans kan ook de andere kant op zijn: je moet continu privé van alles doen onder werktijd. Vooral als thuiswerker ligt dat gevaar op de loer. Zelf bewaar ik bewust veel huishoudelijke dingen en privéafspraken tot na werktijd of eventueel het einde van de werkdag. Ik zou bijvoorbeeld niet snel de wasmachine aanzetten als ik werk. Die was komt er zo ook weer uit en dan moet ik daar iets mee doen, terwijl ik misschien net in een tekst zit.

Winkelbezoekjes bewaar ik ook liever tot vijf uur. En als ik naar de huisarts of fysiotherapeut moet, plan ik dat het liefst aan het begin of eind van de werkdag. Dan loopt het allemaal niet te veel door elkaar en kan ik me focussen op waar ik op dat moment mee bezig ben: werk.

Wat verder helpt, is om de dag te beginnen met een opgeruimde werkplek. Dan krijg je ook minder snel opruimneigingen onder werk.

4. Communiceer over wanneer je wel/niet gestoord kunt worden

Ik denk dat thuiswerken zeker met een gezin best wel uitdagend kan zijn. Nu heb ik zelf geen kinderen rondhuppelen. Maar Bart en ik spreken vaak ook wel van tevoren af wanneer we wel/niet beschikbaar zijn. Zo geef ik van tevoren vaak aan wanneer ik videogesprekken heb. Dan weet Bart dat hij beter niet met handdoek om naar de douche kan lopen (want: gênant) of koffie kan pakken (want: heleboel herrie!) en dat ik ook niet beschikbaar ben voor leuke gesprekjes (want: ik zit al in een gesprek). Andersom stoor ik hem ook niet als hij in meetings zit. 

Een vooroordeel waar ik als eigen baas weleens tegenaan loop, is dat je altijd beschikbaar bent. Je mag toch zelf je werktijden bepalen?! Juist daarom denk ik dat het extra belangrijk is om aan te geven wanneer je ongestoord wilt werken en wanneer je wel bereikbaar bent voor leuke praatjes met de buurvrouw, prangende privévragen, gezellige gesprekken met een vriendin, pakketjes ophalen of leuke kattenfilmpjes die je partner die je wilt voorschotelen. Communiceer daar ook gewoon eerlijk over.

werk-privébalans ondernemer

5. Las pauzes in

Ik moet heel eerlijk bekennen: ik heb het nut van pauzes altijd zwaar onderschat. Ik dacht dat ik die nergens voor nodig had en mijn bammetjes ook wel achter mijn computer kon opeten. Kan natuurlijk praktisch gezien wel. Maar ik ben gaan inzien dat die tijd zonder computer voor je neus ook heel nuttig is. De wijze jongeman die me dat liet inzien? Bart! Als Bart thuiswerkt, hebben we samen een lunchmoment. Daar maken we echt tijd voor vrij. En als ik alleen werk, doe ik dat ook.

Ik merk dat het me helpt om even achter mijn werk vandaan te kruipen. Dat helpt vaak om dingen van je af te laten glijden, inspiratie op te doen en met een frisse blik naar vraagstukken te kijken waar je net niet helemaal uitkwam. Sinds ik pauzes houd, werk ik een stuk productiever dan ervoor.

6. Plan evaluatiemomenten in rondom je werk-privébalans

Als je voor een baas werkt, heb je vaak eens in de zoveel tijd een gesprek over hoe het ervoor staat. Als eigen baas zal je zoiets zelf moeten regelen. Je gesprekspartner? Dat ben je misschien wel zelf. Sinds dit jaar heb ik elke week minimaal één uur tijd gereserveerd om aan mijn bedrijf te werken. In die tijd schrijf ik geen teksten en beantwoord ik geen mail, maar volg ik bijvoorbeeld een cursus, maak ik mooie plannen en kijk ik ook waar ik afgelopen week tegenaan liep en wat ik anders zou willen. Die momenten helpen mij ook om mijn werk-privébalans te bewaken. Ik kan daardoor veel sneller signaleren of ik te veel werkstress ervaar en waar ik eventueel kan bijsturen.

7. Geef je grenzen aan

Een drukke week af en toe hoort erbij. En als het je voor de wind gaat, vind je het misschien ook niet erg om een paar uur in het weekend te maken. Ik niet tenminste. Wel heb ik voor mezelf helder hoeveel ik maximaal aan werk wil besteden in een week, op die paar uitschieters na. Doordat ik een realistische tijdsplanning maak en weet wanneer ik wel en niet wil werken, kan ik ook goed inschatten of nieuwe opdrachten passen. Is dat niet zo? Dan zeg ik eerlijk ‘nee’.

Grenzen aangeven is sowieso heel belangrijk als ondernemer.  Wat mij daarbij helpt, is dit:

  • Houd jezelf voor ogen waarom je ‘nee’ zegt. Het is niet leuk en voor de ander misschien ook teleurstellend. Maar besef wat het je oplevert om het toch te doen.
  • Ga op zoek naar collega-ondernemers met hetzelfde vak als jij. Zet opdrachten waar jij niet aan toekomt naar hen door. Dan kun je de klant alsnog helpen door hem door te verwijzen en wordt ‘nee’ zeggen hopelijk minder spannend.
  • Neem niet elk telefoontje op, maar doe dat alleen als je beschikbaar bent. 
  • Voel niet altijd de neiging om te verantwoorden waarom je deze grenzen hebt. Geef ze simpelweg aan en laat in het midden wat het ‘waarom’ ervan is. 
  • Haal je iemand voor de geest die zijn grenzen aan jou aangaf. Bedenk: “Hoe vond jij het dat diegene dat deed?”. Had jij er moeite mee? Vaak begrijp je het van anderen beter dan als jij het zelf doet. Daarbij stilstaan kan je helpen om het zelf ook makkelijker te doen. 
  • Wees proactief in je communicatie. Stel zelf je grens en laat er geen twijfel over bestaan. En maak er zeker niet iets vragends van. Dus niet “Sorry, maar vind je het erg als ik ‘nee’ zeg? Het lukt nu helaas niet”. Ook niet “Ehm, ja, dat wordt lastig. Ik kan het wel voor je doen, maar dan moet ik andere dingen verschuiven. Is het echt belangrijk voor je?”. Laat de twijfels weg en zeg gewoon “Sorry, ik heb op dit moment niet de tijd om je te helpen.”

Tip: Jelle van So Chicken geeft ook mooie tips om de balans tussen werk en privé te behouden. Zeker een aanrader om zijn tips er eens bij te pakken!

werk-privébalans ondernemer

8. Stop met alles zelf willen doen 

Dit is altijd een van mijn grootste uitdagingen van het ondernemerschap geweest. Ik ben zo eigenwijs als maar kan en doe dan ook het liefst heel veel zelf. Zo heb ik de afgelopen maanden uren lopen prutsen met HTML om website-issues te fixen. Totdat ik bedacht: “Laat ik daar toch maar iemand voor inschakelen”. Zo ook stuur ik mensen die teksten voor social media nodig hebben, nu door naar een collega die daar meer in thuis is dan ik. En voor transcriberen heb ik een handige tool. Zodra je stopt met alles zelf willen doen en er anderen bij betrekt, houd je meer tijd over voor waar jij blij van wordt. Zowel op werkgebied als privé.

9. Praat met mensen over je werk-privébalans

Merk je dat je werk-privébalans te veel de werk- of privékant op schiet? Praat erover met een mede-ondernemer, een businesscoach of met je partner of een vriend(in). Iemand anders kan met een frisse blik naar je situatie kijken en ziet vaak veel sneller oplossingen. Dat is althans mijn ervaring. 

Zoek bijvoorbeeld een ondernemer in je omgeving met wie je regelmatig kunt sparren over jullie struggles en successen. Praat regelmatig met iemand die dichtbij je staat over hoe hij/zij het ziet. En loop je structureel tegen dingen aan? Kijk dan of je met een coach kunt praten (mogelijk dus ook via je arbeidsongeschiktheidsverzekering). Ik doe dat zelf ook graag als ik vastloop. Al na een half uur praten heb ik meestal tien ideeën om de werk-privébalans weer recht te trekken.

Hoe tevreden ben jij over je werk-privébalans?

Dit artikel bevat een samenwerking met Allianz.

balans werk en privé
Door Romy

Tikgrage theeleut. Nooit uitgekletst. Ik inspireer je graag om vaker vrolijk in het leven te staan. Dat doe ik door goudeerlijke en persoonlijke teksten te schrijven en liefdevolle tips te delen. Mét een vleugje humor.

Ik ben benieuwd wat jij vindt…

7 Reacties

  1. Naomi

    Vooral dat altijd ‘aan staan’ lijkt me best een uitdaging om daar iets aan te veranderen en om dat goed af te bakenen. Samen met Bart lunchen vind ik wel echt een heel goed idee. Dat met die wasmachine herken ik wel van de zeldzame dagen dat ik vroeger eens thuis werkte. Het lijkt inderdaad zo makkelijk om die even snel aan te zetten, maar als je dan de was op moet hangen als je net geconcentreerd bezig bent, is dat alleen maar irritant.

    Antwoord
  2. Daenelia

    Ik heb koffie, zet zo de wasmachine aan en dan ga ik aan het werk. Voor mij is die grens en balans anders en dat is prima. Als je inderdaad maar af en toe kijkt of dat nog allemaal werkt.
    Dingen uit handen geven, in klusjes thuis en voor werkzaamheden, is een prima manier om tijd voor jezelf te creëren.

    Antwoord
    • Anna

      Wat een fijne tips! Mijn planningen zouden ook nog wel wat concreter mogen.. Ik verkijk me soms ook op hoeveel tijd een taak kost, vooral als het iets is wat ik nog niet eerder heb gedaan.

      Antwoord
  3. johanna

    Punt 3 en 9 zou ik beter kunnen doen. En vooral het planen…. Verder danke voor de tips, die ook voor home-office belangrijk zijn, want daar valt de fysieke grens tussen werk en privé ook weg. En dat is één van de grootste oorzaken voor een burn-out.

    Antwoord
  4. Geke

    Grenzen aangeven heb ik echt moeten leren, nu ook soms nog.
    Zeker omdat ik vaak afspraken in het weekend heb omdat de mensen waar ik voor werk meestal overdag zelf aan het werk zijn en we dan geen besprekingen kunnen houden. Dus dan moet dat in het weekend of ‘s avonds.

    De wasmachine aanzetten doe ik sedert kort wel overdag omdat we nu zonnepanelen hebben dus daarom verbruiken we best zoveel mogelijk van wat die opbrengen.
    Maar dat kan ook weer een voordeel zijn want dan moet ik niet alle wasbeurten in het weekend proppen (goedkoper tarief).

    Antwoord
  5. bychristiana

    Ik herken het ‘altijd aan staan’ wel. Zeker het afgelopen half jaar is er enorm veel in mijn leven gebeurd. Er moest zoveel geregeld worden en ik stond ook maar steeds ‘aan’. Nu word ik weer wat rustiger. Verder heb ik het al wel een tijd geleden los gelaten om 24 / 7 bereikbaar te zijn. Ik heb genoeg momenten dat ik mijn telefoon gewoon niet mee neem / bij me heb. Heerlijk.

    Antwoord
  6. Giovanna Jansen

    Fijne tips! Ik pas best al wat toe, maar sta ook nog wel best ‘altijd aan’, dus er is zeker nog winst te behalen. :)

    Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Recente blogs